Η Ελλάδα βρίσκεται ένα βήμα πριν από μια κρίσιμη απόφαση για την ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, με την αρμόδια Επιτροπή να εξετάζει την υποψηφιότητα κατά την 48η σύνοδό της στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας. Η συζήτηση αναμένεται να ξεκινήσει την Κυριακή, ενώ οι εργασίες της συνόδου ολοκληρώνονται στις 29 Ιουλίου.
Η χώρα υπέβαλε για πρώτη φορά την υποψηφιότητα του Ολύμπου το 2014, προβάλλοντας τόσο τη μοναδική πολιτιστική όσο και την περιβαλλοντική του αξία, με στόχο να αναγνωριστεί ως τόπος «εξαιρετικής οικουμενικής αξίας για την ανθρωπότητα», σύμφωνα με τα κριτήρια της UNESCO.
Ωστόσο, η έκβαση της διαδικασίας παραμένει αβέβαιη. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα συμβουλευτικά όργανα του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS) και της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) έχουν εισηγηθεί να ζητηθούν πρόσθετα στοιχεία από την ελληνική πλευρά. Παράλληλα, το σχέδιο ημερήσιας διάταξης της συνόδου στο Μπουσάν αφήνει να εννοηθεί ότι η υποψηφιότητα ενδέχεται να παραπεμφθεί εκ νέου στην Ελλάδα, παρατείνοντας ακόμη περισσότερο την πολυετή προσπάθεια.
Η ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο της UNESCO θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική όχι μόνο για το διεθνές κύρος του μνημείου, αλλά και για την ενίσχυση της προστασίας του απέναντι στις αυξανόμενες πιέσεις από την τουριστική ανάπτυξη και την κλιματική κρίση. Βάσει της διεθνούς σύμβασης της UNESCO, τα μνημεία που εγγράφονται στον κατάλογο αποκτούν καθεστώς προστατευόμενης περιοχής, λαμβάνοντας τεχνική υποστήριξη, οικονομική ενίσχυση και εξειδικευμένες συμβουλές για τη διατήρησή τους.
«Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Ακόμη κι αν δεν τα καταφέρουμε, πρέπει να ληφθούν επιπλέον μέτρα προστασίας», δηλώνει ο δήμαρχος Δίου-Ολύμπου, Ευάγγελος Γερολιόλιος, υπογραμμίζοντας ότι η φέρουσα ικανότητα του βουνού έχει πλέον φτάσει στα όριά της. Όπως σημειώνει, μια ενδεχόμενη αναγνώριση από την UNESCO θα συνεπαγόταν μεγαλύτερη ευθύνη για τη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος, ωστόσο η ανάγκη λήψης μέτρων είναι επιτακτική ανεξαρτήτως της απόφασης.
Ο ίδιος γνωρίζει τον Όλυμπο όσο λίγοι. Πριν από περισσότερα από 40 χρόνια, πραγματοποίησε την πρώτη του ανάβαση στην κορυφή του υψηλότερου βουνού της Ελλάδας και, όπως θυμάται, η εμπειρία τον σημάδεψε ανεξίτηλα.
«Δεν ξέχασα ποτέ εκείνη τη μοναδική στιγμή, εκείνο το μοναδικό συναίσθημα πάνω στον θρόνο του Δία», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο Όλυμπος, που ο Όμηρος περιέγραψε ως την «έδρα των αθανάτων», υψώνεται στα 2.918 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, στην απόκρημνη κορυφή του ο Δίας, πατέρας των θεών, συγκέντρωνε το συμβούλιο των Ολύμπιων θεοτήτων.
«Αποκτά κανείς μια μοναδική αίσθηση του τόπου, όπου συνυπάρχουν ο μύθος, η φυσική ομορφιά και το βάρος της ιστορίας. Αυτήν ακριβώς την εμπειρία θέλουμε να μοιραστούμε και ελπίζουμε να αναγνωριστεί διεθνώς», τονίζει ο κ. Γερολιόλιος.
Ο Όλυμπος αναγνωρίστηκε ως ο πρώτος εθνικός δρυμός της Ελλάδας το 1938, προς τιμήν της μοναδικότητας του τοπίου του, το οποίο συνδυάζει πυκνά δάση, αλπικά λιβάδια, φαράγγια, χαράδρες και πηγές σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα. Η κοντινότερη πόλη, το Λιτόχωρο, βρίσκεται μόλις πέντε χιλιόμετρα από τις παραλίες που εκτείνονται στους πρόποδες του βουνού.
Η ιδιαίτερη βιοποικιλότητα της περιοχής αναγνωρίστηκε διεθνώς ήδη από το 1981, όταν η UNESCO χαρακτήρισε τον Όλυμπο Απόθεμα Βιόσφαιρας. Το 2021, με προεδρικό διάταγμα, η περιοχή απέκτησε επιπλέον περιβαλλοντική προστασία, καθώς ανακηρύχθηκε Εθνικό Πάρκο.
«Η αναγνώριση ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τους Έλληνες. Αφορά ολόκληρο τον πλανήτη. Ο Όλυμπος βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τον Παρθενώνα και είναι ζωτικής σημασίας να προστατεύσουμε αυτό το περιβάλλον, όπου συνυπάρχουν ο μύθος και η ιστορία. Για εμάς η προστασία είναι το άλφα και το ωμέγα», υπογραμμίζει ο δήμαρχος.
Σήμερα, η Ελλάδα διαθέτει 21 μνημεία στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, εκ των οποίων μόλις δύο έχουν χαρακτηριστεί ως μικτά μνημεία πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς. Συνολικά, μετά την εγγραφή 26 νέων περιοχών το προηγούμενο έτος, ο κατάλογος αριθμεί 1.428 μνημεία σε 170 χώρες.
Τα τελευταία χρόνια, η ένταξη στον κατάλογο της UNESCO θεωρείται ολοένα και περισσότερο σημαντικό εργαλείο προστασίας απέναντι στις επιπτώσεις της υπερανάπτυξης και του υπερτουρισμού. Όπως συμβαίνει συνολικά στην Ελλάδα, έτσι και στον Όλυμπο η επισκεψιμότητα έχει αυξηθεί θεαματικά την τελευταία δεκαετία, με περίπου 500.000 επισκέπτες να καταγράφονται μόνο το προηγούμενο έτος.
Θετική εμφανίζεται και η στάση των επισκεπτών απέναντι στην ελληνική υποψηφιότητα. Η Λένκα Χότμαροβα, 62 ετών, από την Τσεχία, χαρακτηρίζει την ένταξη του Ολύμπου στη λίστα της UNESCO όχι μόνο δικαιολογημένη αλλά και καθυστερημένη.
«Δεν είναι απλώς καλή ιδέα, είναι η καλύτερη ιδέα. Υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης στα μονοπάτια και η αναγνώριση θα ενίσχυε την ευαισθητοποίηση για την ανάγκη διατήρησης του βουνού. Έπρεπε να είχε συμβεί νωρίτερα», δηλώνει.
Στον φάκελο υποψηφιότητας, η Ελλάδα δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στη θρησκευτική σημασία του Ολύμπου. Μεταξύ άλλων, επικαλείται την ανακάλυψη ενός υπαίθριου ιερού σε μία από τις χαμηλότερες κορυφές του βουνού, το οποίο θεωρείται ότι περιγράφεται από τον Πλούταρχο τον 2ο αιώνα μ.Χ. σε σχέση με τις θυσίες ζώων προς τιμήν του Δία.
Παράλληλα, ο Όλυμπος θεωρείται ότι φιλοξενεί το υψηλότερο σε υψόμετρο παρεκκλήσι του ορθόδοξου χριστιανικού κόσμου, ενώ στις πλαγιές και τις κορυφές του βρίσκονται βυζαντινά μοναστήρια και άλλα σημεία λατρείας, στοιχεία που ενισχύουν περαιτέρω την πολιτιστική και ιστορική του αξία.
Πηγή: Guardian
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
