Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να κλιμακώνει την πίεση προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, συνδέοντας ανοιχτά τη στήριξη των ΗΠΑ προς την Ουκρανία με τη συμμετοχή τους σε μια στρατιωτική πρωτοβουλία για τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με πληροφορίες από αξιωματούχους που γνωρίζουν τις συζητήσεις που επικαλούνται οι Financial Times, η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη συγκρότηση μιας «συμμαχίας των προθύμων» για την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
Τα Στενά του Ορμούζ, που έχουν ουσιαστικά κλείσει μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, αποτελούν κομβικό πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου. Η επαναλειτουργία τους έχει αναδειχθεί σε βασικό γεωπολιτικό στόχο, με την ένταση να μεταφέρεται και στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να ζήτησε από το ναυτικό των χωρών του NATO να συνδράμουν στην αποστολή για το άνοιγμα των Στενών, ωστόσο ευρωπαϊκές πρωτεύουσες απάντησαν αρνητικά, εκτιμώντας ότι κάτι τέτοιο είναι ανέφικτο εν μέσω ενεργών συγκρούσεων, ενώ ορισμένες εξ αυτών υπογράμμισαν ότι «δεν είναι δικός μας πόλεμος».
Σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους, η αντίδραση του Αμερικανού προέδρου ήταν άμεση, απειλώντας να διακόψει τη στήριξη προς το πρόγραμμα PURL, μέσω του οποίου ευρωπαϊκές χώρες χρηματοδοτούν εξοπλισμούς για την Ουκρανία. Υπό την πίεση αυτή και με πρωτοβουλία του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο προχώρησαν σε κοινή δήλωση στις 19 Μαρτίου, εκφράζοντας ετοιμότητα να συμβάλουν στη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά.
Όπως αναφέρουν πηγές, ο Ρούτε είχε συνεχείς επαφές με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ενώ σε συνομιλίες με ευρωπαϊκές χώρες περιέγραψε τον αμερικανό πρόεδρο ως «ιδιαίτερα εκνευρισμένο» από την άρνησή τους να εμπλακούν.
Από την πλευρά του Λονδίνου, αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι ήδη υπήρχαν στρατιωτικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ για την ασφάλεια της περιοχής πριν από τη δήλωση, χωρίς όμως να διαψεύδουν ότι ασκήθηκαν πιέσεις μέσω της ουκρανικής βοήθειας.
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τη στάση των συμμάχων, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Είμαστε εκεί για να προστατεύουμε το ΝΑΤΟ, να τους προστατεύουμε από τη Ρωσία. Αλλά αυτοί δεν είναι εκεί για να προστατεύουν εμάς. Είναι γελοίο». Παράλληλα, προειδοποίησε ότι «οι ΗΠΑ θα το θυμούνται», υπονοώντας συνέπειες για τους συμμάχους, ενώ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από τη Συμμαχία.
Σε συνέντευξή του στο Reuters, ανέφερε ακόμη ότι θα εξετάσει το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, εντείνοντας την ανησυχία για τη συνοχή της Συμμαχίας.
Την ίδια ώρα, η κρίση επηρεάζει και τις στρατιωτικές ισορροπίες, καθώς οι επιχειρήσεις κατά του Ιράν αυξάνουν τη ζήτηση για πυραύλους αναχαίτισης PAC-3, που χρησιμοποιούνται τόσο από χώρες του Κόλπου όσο και από την Ουκρανία. Ο Ρούμπιο διευκρίνισε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει μεταφερθεί στρατιωτικός εξοπλισμός από την Ουκρανία προς άλλες ανάγκες, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών ανακατευθύνσεων: «Αν χρειαζόμαστε κάτι για την Αμερική και είναι αμερικανικό, θα το κρατήσουμε για την Αμερική πρώτα».
Στο μεταξύ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι θα φιλοξενήσει συνομιλίες με 35 χώρες για τη δημιουργία μιας ευρύτερης συμμαχίας, με στόχο την αποκατάσταση της ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ μετά το τέλος των συγκρούσεων.
