Για χρόνια, ο Ιλιά Ρεμέσλο υπήρξε ένας αξιόπιστος υποστηρικτής του Κρεμλίνου, που κυνηγούσε τους επικριτές του καθεστώτος και δυσφημούσε ανεξάρτητους δημοσιογράφους, μπλόγκερ και πολιτικούς της αντιπολίτευσης. Ωστόσο, ο 42χρονος δικηγόρος στράφηκε ξαφνικά εναντίον του προέδρου της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν.
Αργά το βράδυ της Τρίτης (18.03.2026), ο Ρεμέσλο δημοσίευσε ένα μανιφέστο στους 90.000 ακόλουθούς του στο Telegram με τίτλο: «Πέντε λόγοι για τους οποίους σταμάτησα να υποστηρίζω τον Βλαντίμιρ Πούτιν». Σε αυτό, αποκάλεσε «παράνομο» τον Ρώσο πρόεδρο, κατηγορώντας τον ότι διεξάγει έναν «αποτυχημένο πόλεμο» στην Ουκρανία, ο οποίος έχει προκαλέσει εκατομμύρια θύματα και έχει καταστρέψει την οικονομία.
Μάλιστα, ο Ρεμέσλο υποστήριξε ότι τα περισσότερα από τα 20 χρόνια του Πούτιν στην εξουσία αποδεικνύουν πόσο «η απόλυτη εξουσία διαφθείρει», καλώντας τον να παραιτηθεί. Η ανάρτηση προκάλεσε σοκ στον διαδικτυακό χώρο της Ρωσίας, τροφοδοτώντας τη σύγχυση για το πώς ένας τόσο πιστός υποστηρικτής μπορούσε να αλλάξει στάση τόσο απότομα – εγείροντας και το ερώτημα αν η αλλαγή αυτή ήταν πραγματικά γνήσια ή σκηνοθετημένη.
Επιβεβαιώνοντας τις προηγούμενες δηλώσεις του, δήλωσε την Τετάρτη στον Guardian από το διαμέρισμά του στην Αγία Πετρούπολη: «Ο Βλαντιμίρ Πούτιν πρέπει να παραιτηθεί και να δικαστεί ως εγκληματίας πολέμου. Το εξατομικευμένο, διεφθαρμένο σύστημά του είναι καταδικασμένο να καταρρεύσει, όπως βλέπουμε τώρα με τον πόλεμο στην Ουκρανία και αλλού.
«Ο στρατός δεν προχωρά στην Ουκρανία και ο πόλεμος δεν οδηγεί πουθενά. Οι απώλειες είναι τεράστιες. Παλεύουμε για μικροσκοπικά εδάφη που τελικά δεν θα προσφέρουν τίποτα στη Ρωσία», τόνισε. Στη συνέχεια, επικρίνοντας την αυταρχική διακυβέρνηση του Πούτιν, την κατάσταση της οικονομίας και την πρόσφατη προσπάθεια της Μόσχας να διακόψει την πρόσβαση στο διαδίκτυο, ανέφερε: «Αυτός ο άνθρωπος [ο Πούτιν] έχει καταστρέψει ό,τι μπόρεσε να βάλει στα χέρια του. Η χώρα κυριολεκτικά καταρρέει».
Αν και μέλη της ρωσικής φιλοπολεμικής κοινότητας, γνωστά ως «Z-bloggers», έχουν κατά καιρούς ασκήσει κριτική στην στρατιωτική ηγεσία της χώρας, ελάχιστοι έχουν αμφισβητήσει ανοιχτά τον Πούτιν ή την ευρύτερη λογική πίσω από την εισβολή.
Η ευρεία επίθεση του Remeslo, επομένως, σηματοδότησε μια σπάνια παραβίαση μακροχρόνιων ταμπού, δήλωσε ο Ιβάν Φιλιπόφ, ερευνητής του φιλοπολεμικού κινήματος. «Αυτό είναι πραγματικά άνευ προηγουμένου», είπε. «Δυσκολεύομαι να το καταλάβω».
Η «στροφή» του Ρεμέσλο
Ο Ρεμέσλο, πρώην μέλος της Δημόσιας Βουλής της Ρωσίας, ενός συμβουλευτικού οργάνου που ελέγχεται από το Κρεμλίνο, είναι από καιρό γνωστός ως πιστός υποστηρικτής του καθεστώτος, ο οποίος αξιοποίησε το νομικό του υπόβαθρο για να στοχοποιεί και να καταγγέλλει τους επικριτές των αρχών στα δικαστήρια και στο διαδίκτυο. Μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς του επικεντρώθηκε σε εκστρατείες εναντίον του αείμνηστου ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι, εμφανιζόμενος σε δικαστήρια σε όλη τη χώρα για να καταθέσει εναντίον του.
Η στροφή 180 μοιρών του Ρεμέσλο προκάλεσε άμεσες εικασίες. Αρχικά, ορισμένοι υπέθεσαν ότι ο λογαριασμός του είχε παραβιαστεί – μια θεωρία που απορρίφθηκε γρήγορα, αφού ο Ρεμέσλο δημοσίευσε ένα βίντεο στο οποίο επαναλάμβανε τους ισχυρισμούς του. Άλλοι υποστήριξαν ότι θα μπορούσε να πρόκειται για μια μορφή πολιτικής «μαύρης μαγείας του Κρεμλίνου» – μια σκηνοθετημένη πρόκληση για να εντοπιστούν όσοι ενδέχεται να τον υποστηρίζουν.
Ο Ρεμέσλο ίσως να βίωνε μια «ψυχική κατάρρευση», ανέφερε ο Φιλιπόφ, ο ίδιος ωστόσο, ισχυρίστηκε ότι «τίποτα από όλα αυτά δεν είναι σκηνοθετημένο. Απλώς λέω την αλήθεια» και αρνήθηκε ότι είχε λάβει οδηγίες από κάποιον, λέγοντας: «Ο κόσμος υπερεκτιμά πραγματικά την παρούσα κυβέρνηση. Δεν θα σκεφτόταν ποτέ ένα τέτοιο σχέδιο».
Όταν ρωτήθηκε γιατί επέλεξε να μιλήσει τώρα, ο Ρεμέσλο είπε ότι η απόφαση είχε ωριμάσει σταδιακά, μέχρι που ένιωσε ότι δεν μπορούσε πλέον να παραμείνει σιωπηλός. «Ο Πούτιν δεν είναι πλέον “ένας από εμάς”. Είναι ένα άτομο του οποίου τα συμφέροντα είναι εντελώς ξένα τόσο προς τη Ρωσία όσο και προς εμένα προσωπικά. Έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είναι τόσο δυνατό όσο και απαραίτητο να τον επικρίνω, γιατί αλλιώς τίποτα από όλα αυτά δεν θα σταματήσει και δεν θα βγει τίποτα καλό από αυτό», είπε, προσθέτοντας ότι πολλά άλλα μέλη της κοινότητας «σκέφτονταν με τον ίδιο τρόπο».
Ο Ρεμέσλο δήλωσε ότι όλη την πρωινή ώρα δεχόταν κλήσεις από επαφές του στις υπηρεσίες ασφαλείας, οι οποίες τον προέτρεπαν να διαγράψει τις αναρτήσεις, κάτι που, όπως είπε, υποδηλώνει ότι το σύστημα είχε πανικοβληθεί.
Η ρωσική αντιπολίτευση φαινόταν μπερδεμένη, με τον Λεονίντ Βόλκοφ, στενό σύμμαχο του Ναβάλνι και ένας από τους μακροχρόνιους στόχους του Ρεμέλο, να αναφέρει ότι αρχικά υποψιάστηκε ότι το επεισόδιο ήταν σκηνοθετημένο, αλλά αργότερα άλλαξε γνώμη, λέγοντας ότι οι παρατηρήσεις ξεπερνούσαν κατά πολύ οτιδήποτε θα μπορούσε να εγκρίνει ή να ενορχηστρώσει το Κρεμλίνο.
«Έγραψε και είπε πράγματα που απλά δεν μπορούν να ειπωθούν. Άνθρωποι φυλακίζονται για πολύ λιγότερα… Αυτό ανοίγει ένα πολύ επικίνδυνο κουτί της Πανδώρας. Ξεπερνά κάθε κόκκινη γραμμή», είπε ο Βόλκοφ. Ωστόσο, «είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι αυτή ήταν μια πράξη προσωπικού θάρρους ή πρωτοβουλίας», πρόσθεσε.
Η έκρηξη του Ρεμέσλο έρχεται σε μια πολιτικά ευαίσθητη στιγμή για τη Μόσχα, η οποία πρόσφατα δέχτηκε σπάνιες κριτικές ακόμη και από τους πιο πιστούς υποστηρικτές της, λόγω των εκτεταμένων διακοπών λειτουργίας του κινητού διαδικτύου και των διαταραχών στη λειτουργία του Telegram.
Πρόσφατες δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν επίσης αυξανόμενη κόπωση από τον πόλεμο, με αριθμό-ρεκόρ Ρώσων να δηλώνουν ότι θα προτιμούσαν να τελειώσει, καθώς οι οικονομικές πιέσεις εντείνονται.
Παρ’ όλα αυτά, οι εκτιμήσεις των δυτικών μυστικών υπηρεσιών και οι ειδικοί πιστεύουν γενικά ότι το σύστημα εξουσίας του Πούτιν είναι ανθεκτικό, χαρακτηριζόμενο από τη συνοχή της ελίτ και τον αυστηρό έλεγχο της κοινωνίας.
Ο Ρεμέσλο δήλωσε ότι δεν έχει καμία ψευδαίσθηση ότι δεν θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ποινική δίωξη για τις δηλώσεις του. Οι ρωσικές αρχές έχουν αντιμετωπίσει στο παρελθόν με σκληρότητα τις εσωτερικές προκλήσεις, ακόμη και μεταξύ επιφανών εθνικιστών. Επέβαλαν μακροχρόνια ποινή φυλάκισης στον Ιγκόρ Γκίρκιν, έναν επιφανή πρώην διοικητή των αυτονομιστών και ανοιχτό κριτικό του Πούτιν, και εξαφάνισαν τους συμμάχους του.
Πιστεύεται επίσης ότι η Μόσχα βρίσκεται πίσω από τον θάνατο του Γιεβγένι Πριγκόζιν, του ηγέτη των μισθοφόρων που ξεκίνησε μια ανταρσία εναντίον των αρχών και αργότερα πέθανε όταν το αεροπλάνο του συνετρίβη υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.
«Είμαι έτοιμος για οποιαδήποτε δίκη εναντίον μου», δήλωσε ο Ρεμέσλο. «Ήρθε η ώρα να σπάσουμε με κάποιο τρόπο αυτόν τον φαύλο κύκλο και να μιλήσουμε ανοιχτά. Φέρνω μια ορισμένη ευθύνη ως κάποιος που, για μεγάλο χρονικό διάστημα, υποστήριξα αυτό το καθεστώς και το βοήθησα να επιβιώσει», κατέληξε.
