Καθώς οι ΗΠΑ συγκεντρώνει περισσότερο στρατό στον Περσικό Κόλπο ακόμη και από τον πόλεμο στο Ιράκ, διπλωμάτες, στρατηγοί και αξιωματικοί των μυστικών υπηρεσιών σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να μαντέψουν τι σκέφτεται ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν.
Στην ομιλία του την Τρίτη (24/02/2026) ο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, έδωσε την πιο σαφή εξήγηση για το λόγο που συγκεντρώνει αμερικανικά στρατιωτικά μέσα γύρω από το Ιράν, λέγοντας ότι στόχος του είναι να εξασφαλίσει ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Ωστόσο, δεν προχώρησε στο να δώσει πλήρη εξήγηση για τον στρατηγικό του στόχο να απειλήσει την Τεχεράνη με πόλεμο.
«Θέλουν να κάνουν μια συμφωνία, αλλά δεν έχουμε ακούσει τα σωστά λόγια: Δεν θα αποκτήσουμε ποτέ πυρηνικά όπλα», είπε ο Τραμπ αναφορικά με το Ιράν ενώ επανέλαβε ότι προτιμά να ακολουθήσει τη διπλωματική οδό.
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει διευκρινίσει τους στόχους του όσον αφορά συγκεκριμένες απαιτήσεις, κόκκινες γραμμές ή το σημείο καμπής που θα μπορούσε να προκαλέσει μια σειρά αεροπορικών επιθέσεων.
Τι ζητά λοιπόν ο Τραμπ και τι είναι διατεθειμένος να δώσει σε αντάλλαγμα;
Πρώτον, ο Τραμπ ζητά από το ιρανικό καθεστώς να μην ξαναχτίσει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα πυρηνικών όπλων που ήταν κοντά στην ολοκλήρωσή του.
Όταν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ ισχυρίστηκαν ότι κατέστρεψαν βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου τον περασμένο Ιούνιο, το όραμα του Ιράν για ένα πρόγραμμα πυρηνικών όπλων απέκτησε πολύ πιο μακρινό χαρακτήρα.
Δεύτερον, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες υποψιάζονται εδώ και καιρό ότι το Ιράν αναπτύσσει πρόγραμμα διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων (ICBM) το οποίο, αν ολοκληρωθεί, θα αποτελέσει απειλή για περιοχές πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Αμερικανικής Υπηρεσίας Αμυντικών Πληροφοριών, το πρόγραμμα ICBM του Ιράν θα παρέχει πλατφόρμες για τη μεταφορά πυρηνικών κεφαλών σε όλο τον κόσμο. Η ανάπτυξη αυτού του προγράμματος πρέπει να σταματήσει.
Τρίτον, το Ιράν εργάζεται εδώ και χρόνια μέσω του Σώματος των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης (IRGC) για να στρατολογήσει, να εκπαιδεύσει και να εφοδιάσει ένα δίκτυο τρομοκρατικών και ανταρτικών ομάδων που αποκαλεί «Άξονα της Αντίστασης».
Αυτό περιλαμβάνει το τεράστιο τρομοκρατικό δίκτυο της Χεζμπολάχ, που υπέστη σοβαρές ζημιές από τις ισραηλινές επιθέσεις και δολοφονίες κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με τη Χαμάς, και τους Χούθι στο Υεμένη. Το Ιράν θα πρέπει να δεσμευτεί να μην ξαναχτίσει αυτό το κατεστραμμένο δίκτυο.
Το Ιράν δεν μπορεί να χάσει κάτι που δεν έχει πλέον
Εκ πρώτης όψεως, τα πυρηνικά όπλα, τα προγράμματα ICBM και οι πλέον διαλυμένοι μαχητές-αντιπρόσωποι είναι όλα πράγματα που το καθεστώς δεν διαθέτει επί του παρόντος.
Εάν το Ιράν συμφωνούσε να μην προσπαθήσει να τα δημιουργήσει ξανά, ο Τραμπ και οι διαπραγματευτές του έχουν σχεδόν δηλώσει ότι οι συντριπτικές οικονομικές κυρώσεις θα αρθούν, ότι η κατάσταση του Ιράν ως παρία θα εξαφανιστεί και ότι θα προκύψουν ευκαιρίες ανάπτυξης που θα ωφελήσουν το καθεστώς και τον ιρανικό λαό.
Άλλωστε το Ιράν δηλώνει ότι δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικής βόμβας.
Μόλις την Τρίτη, ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας δήλωσε ρητά ότι η Τεχεράνη δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικής βόμβας.
Μάλιστα το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι ο Τραμπ επανέλαβε «μεγάλα ψέματα» στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης.
Ο εκπρόσωπος Τύπου Esmaeil Baqaei κατηγόρησε το Λευκό Οίκο ότι διεξάγει εκστρατεία «παραπληροφόρησης» κατά της χώρας σε δήλωση που δημοσιεύτηκε στο X την Τετάρτη το πρωί.
Πολλοί αμφιβάλλουν για την ειλικρίνεια των Ιρανών όταν αρνούνται ότι επιδιώκουν την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Στο παρελθόν, η Τεχεράνη έχει εμπλουτίσει ουράνιο σε επίπεδα που απέχουν μόνο ένα μικρό τεχνικό βήμα από την παραγωγή υλικού κατάλληλου για την κατασκευή όπλων.
Τελικά, η ατζέντα του Τραμπ κρύβεται σε κοινή θέα. Το ραβδί είναι η αρμάδα πολεμικών πλοίων που στοχεύουν το Ιράν από κάθε κατεύθυνση. Το καρότο είναι το πώς θα μπορούσε να είναι η ζωή στο νέο Ιράν.
Στον «αέρα» η αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη
Αλλά τι γίνεται με την αλλαγή καθεστώτος; Δεν είναι αυτό ψηλά στη λίστα; Όχι απαραίτητα. Όπως αναφέρει το CNN το παράδειγμα του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα είναι οδηγός.
Ο Τραμπ τον έβγαλε από το αξίωμα, σύροντάς τον από το κρεβάτι του και ρίχνοντάς τον σε μια φυλακή του Μπρούκλιν. Ήταν ένα εμπόδιο. Αλλά άλλαξε πραγματικά το καθεστώς; Η αντιπρόεδρος του Μαδούρο, Ντέλσι Ροντρίγκες, είναι ακόμα εκεί με το υπόλοιπο υπουργικό συμβούλιο.
Αυτοί οι πιστοί του Μαδούρο έχουν υποκύψει στις ίδιες απαιτήσεις των ΗΠΑ που ο Μαδούρο αρνήθηκε. Τώρα συνεργάζονται με την αμερικανική πετρελαϊκή βιομηχανία και αποκόπτουν την Κούβα και την Κίνα.
Στην περίπτωση του Ιράν, είτε είναι ο ανώτατος ηγέτης που συνάπτει αυτή τη συμφωνία είτε όποιος απομείνει μετά την κατακάθιση της σκόνης από πιθανές στρατιωτικές επιθέσεις, δεν είναι σαφές ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει διάθεση να επιλέξει ένα νέο καθεστώς.
Η αλλαγή καθεστώτος ή η προσπάθεια επιβολής της δημοκρατίας είναι μια τακτική που έχει αποτύχει για τις ΗΠΑ με μεγάλο κόστος σε χρήμα και αίμα.
Τα πιθανά οφέλη του Ιράν
Για το Ιράν, η ανάλυση κόστους-οφέλους φαίνεται να καθιστά την επιλογή προφανή. Η επανένταξη στην παγκόσμια οικονομία ως παίκτης φαίνεται να είναι μια εύκολη απόφαση, αλλά αυτό είναι που ένας αναλυτής πληροφοριών θα αποκαλούσε «καθρέφτη».
Αυτή είναι η παγίδα του να υποθέτεις ότι ο αντίπαλός σου θα σκεφτόταν το πρόβλημα με τον ίδιο τρόπο που θα το σκεφτόσουν εσύ. Το ιρανικό καθεστώς χτίστηκε πάνω στην επανάσταση και την απόρριψη των εξωτερικών επιρροών, ειδικά των δυτικών. Οι Αγιατολάχ έχουν επιδείξει σφοδρή ανεξαρτησία, με μεγάλο κόστος για την οικονομία τους και τον ιρανικό λαό.
Σε μια περιοχή όπου τα έθνη και οι ηγέτες μετρούν την αξία με βάση τον πλούτο που φέρνει σεβασμό και τα όπλα που προκαλούν φόβο, το Ιράν έχει επιλέξει σταθερά την κατασκευή οπλοστασίων αντί για την οικοδόμηση της ευημερίας. Ίσως ήρθε η ώρα να δοκιμαστεί αυτή η υπόθεση.
Μετά από εκτεταμένες διαμαρτυρίες, παρά τη βίαιη καταστολή και την κατάρρευση της οικονομίας, ένα αποδυναμωμένο καθεστώς μπορεί να υποχωρήσει περισσότερο από ποτέ, έστω και μόνο για τη δική του επιβίωση.
