Ριζικές τομές στο επαγγελματικό και θεσμικό πλαίσιο υπό το οποίο λειτουργούν οι ψυχολόγοι στην Ελλάδα φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας που συστήνει ΝΠΔΔ για τον κλάδο. To ν/σ «Σύσταση και οργάνωση Nομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία ‘‘Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων’’ – Σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας – Σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχιατροδικαστικής – Ρυθμίσεις για την άσκηση του νοσηλευτικού επαγγέλματος και άλλες διατάξεις», οδεύει προς ψήφιση, μετά τη συζήτησή του στην επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής. Από την ακρόαση των φορέων αποκλείστηκαν οι ψυχολόγοι του δημόσιου τομέα, μια απόφαση που οι ίδιοι καταγγέλλουν ως σκανδαλώδη.
«Ποιος αποφάσισε ότι οι ψυχολόγοι του ΕΣΥ δεν έχουν θέση στη συζήτηση για το ίδιο τους το επάγγελμα; Με ποια λογική νομοθετείται το μέλλον τους χωρίς να ακουστεί η φωνή τους;», αναρωτιέται ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων (ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ) και ζητά εξηγήσεις.
Ο υπ. Υγείας απέκλεισε τους ψυχολόγους του ΕΣΥ από τον διάλογο για το ν/σ
Προκλητική απάντηση Άδωνι στους ψυχολόγους του ΕΣΥ
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης διευκρίνισε ότι κανένας ψυχολόγος δεν χάνει τα επαγγελματικά του δικαιώματα, αποδίδοντας εύσημα στον πρώην υφυπουργό Υγείας και ψυχίατρο Δημήτρη Βαρτζόπουλο για την επιμέλεια της «εμβληματικής μεταρρύθμισης». Για τον αποκλεισμό των ψυχολόγων του ΕΣΥ δήλωσε σε τηλεοπτική του εμφάνιση ότι «το νομοσχέδιο αφορά τους ιδιώτες και όχι τους ψυχολόγους που δουλεύουν στις δημόσιες δομές».
Άμεση και οξεία ήταν η αντίδραση του Πανελλήνιου Συλλόγου Νοσοκομειακών Ψυχολόγων. «Κύριε υπουργέ, ας ξεκαθαρίσουμε ορισμένα αυτονόητα. Το νομοσχέδιο αφορά τη θεσμική οργάνωση του επαγγέλματος των ψυχολόγων. Αφορά το πλαίσιο άσκησής του, τα επαγγελματικά δικαιώματα, τις υποχρεώσεις, τον κώδικα δεοντολογίας και την πειθαρχική εποπτεία. Οι ψυχολόγοι του ΕΣΥ δεν είναι ψυχολόγοι δεύτερης κατηγορίας. Δεν ασκούν διαφορετικό επάγγελμα. Δεν παύουν να είναι ψυχολόγοι επειδή εργάζονται στο δημόσιο σύστημα υγείας», τονίζουν σε σχετική ανακοίνωση. Υπενθυμίζουν ότι ο Σύλλογός τους έχει καταθέσει αίτημα συμμετοχής στον κοινοβουλευτικό διάλογο, έχει επιδιώξει επανειλημμένα συνάντηση με την πολιτική ηγεσία και έχει διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις για το νέο θεσμικό πλαίσιο, χωρίς ανταπόκριση.
Αντιδρά και ο Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων
Ο Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων (ΣΕΨ) ήταν από τους πρώτους φορείς που αντέδρασαν στη δρομολογούμενη ίδρυση ΝΠΔΔ. Με 63 χρόνια ιστορίας και περισσότερα από 3.000 μέλη, ο ΣΕΨ συστήνεται ως ο αντιπροσωπευτικός επαγγελματικός – επιστημονικός φορέας των ψυχολόγων της χώρας και θεσμικός εταίρος της πολιτείας για τον κλάδο, με βάση τον νόμο 991/1979 που έβαλε τα θεμέλια για το επάγγελμα, καθώς και με νεότερες διατάξεις.
Από τον Ιούλιο του 2026 ο ΣΕΨ είχε κάνει λόγο για επιχειρούμενη «θεσμική εκτροπή» και «συστηματική προπαγάνδα απαξίωσης και διασυρμού του επαγγέλματος του ψυχολόγου», κατονομάζοντας ως ενορχηστρωτή τον τέως υπουργό Υγείας Δημήτρη Βαρτζόπουλο και συνεχιστή της τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη. Ο κ. Βαρτζόπουλος, πριν παραιτηθεί τον Απρίλιο του 2026 υπό τη βαριά σκια του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, είχε παρουσιάσει τις βασικές αρχές του νομοσχεδίου.
Ανοικτή επιστολή στους βουλευτές
Ο ΣΕΨ υποστηρίζει οτι «με πρόσχημα την απαραίτητη νομική ρύθμιση για το ποιος είναι ψυχοθεραπευτής και πώς εκπαιδεύεται, συγχέουν –εσκεμμένα- την αρρύθμιστη άσκηση στην ψυχοθεραπεία με το νομοθετικά ρυθμισμένο επάγγελμα του ψυχολόγου». Θεωρεί ότι μέσω του υπό σύσταση ΝΠΔΔ υποβαθμίζεται το επάγγελμα του ψυχολόγου και περιστέλλονται ή καταργούνται κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα.
Μεταξύ άλλων ο ΣΕΨ τόνισε ότι ο υπουργός Υγείας «επιχειρεί να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη και να στρέψει την προσοχή της μακριά από τις σοβαρές ευθύνες του Υπουργείου και του ΝΠΔΔ των Ιατρών, στη γνωστή υπόθεση θανάτου του Μαζωνάκη» και «να εμφανιστεί προσχηματικά ως μεταρρυθμιστής της ψυχικής υγείας».
Την ημέρα κατέθεσης του ν/σ ο ΣΕΨ απηύθυνε ανοικτή επιστολή προς τους βουλευτές, εξηγώντας συνοπτικά τις αιτίες διαφωνίας και ζητώντας τη στήριξή τους. «Σήμερα αυτό που πραγματικά επιβάλλεται είναι η δημιουργία ενός έγκυρου Μητρώου Ψυχολόγων, ώστε η Πολιτεία και οι πολίτες να γνωρίζουν ποιος δικαιούται νόμιμα να φέρει τον επαγγελματικό τίτλο του ψυχολόγου και όχι η δημιουργία ενός ακόμη κρατικού γραφειοκρατικού μορφώματος – ΝΠΔΔ», καταλήγει η επιστολή.
Ο ΣΕΨ δεν είναι ο μοναδικός επαγγελματικός και επιστημονικός φορέας που αντιδρά στο νομοσχέδιο. Είναι όμως ο μοναδικός (στον βαθμό που γνωρίζουμε), που ζητά να αποσυρθεί στο σύνολό του. Άλλοι φορείς, ανάμεσά τους και ο αποκλεισμένος από τη συζήτηση ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ, έχουν καταθέσει αναλυτικά υπομνήματα, ζητώντας διαφάνεια και εγγυήσεις κατοχύρωσης των επαγγελματικών δικαιωμάτων.
Ο ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ σε συνεργασία με ψυχολόγους της δημόσιας εκπαίδευσης έχει αποστείλει κοινή επιστολή προς τα υπουργεία Υγείας και Παιδείας, με συγκεκριμένες προτάσεις επί των άρθρων του νομοσχεδίου. Ξεκαθαρίζουν ότι είναι υπέρ της σύστασης ενός δημοκρατικού, αυτοδιοικούμενου φορέα για όλους τους ψυχολόγους. Επιμένουν ωστόσο ότι το νομοσχέδιο χρειάζεται ουσιαστικές διαφοροποιήσεις για να επιτελέσει τους σκοπούς του.
Πού διαφωνούν οι ψυχολόγοι
Ένα βασικό σημείο διαφωνίας είναι ότι το νομοσχέδιο παραπέμπει κομβικά ζητήματα, όπως ο καθορισμός των επαγγελματικών δικαιωμάτων των ψυχολόγων, σε μελλοντικό προεδρικό διάταγμα, με αβέβαιη έκβαση. Μια δεύτερη διαφωνία είναι ότι το υπό σύσταση ΝΠΔΔ θα διοικείται από Προσωρινή Επιτροπή, η οποία θα ορίζεται εξ ολοκλήρου από τον υπουργό Υγείας, θα έχει θητεία ως τρία έτη και αρμοδιότητες που υπερβαίνουν τον μεταβατικό της ρόλο.
Ο σύλλογος των νοσοκομειακών ψυχολόγων επισημαίνει ότι το ν/σ ευνοεί την περεταίρω ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης, μετατρέποντάς το επάγγελμα σε ένα κυνήγι επί πληρωμή πτυχίων, μεταπτυχιακών και εξειδικεύσεων. Με άλλα λόγια, όποιος έχει χρήματα να αγοράζει πιστοποιήσεις από ιδιωτικούς φορείς, εταιρείες, ινστιτούτα, κέντρα δια βίου μάθησης, κ.λπ., θα μπορεί να εξελιχθεί επαγγελματικά. Οι απόφοιτοι των δημόσιων πανεπιστημίων και όσοι δεν έχουν να πληρώσουν για ακριβά δίδακτρα, θα απαξιώνονται.
Μία από τις διαφωνίες του ΣΕΨ είναι ότι στον νέο Πανελλήνιο Σύλλογο Ψυχολόγων θα μπορούν να γράφονται και άτομα που έχουν λάβει άσκηση επαγγέλματος με τριετείς σπουδές (π.χ. από ιδιωτικό κολέγιο), χωρίς άλλα προσόντα και χωρίς την απαιτούμενη εποπτευόμενη πρακτική άσκηση. Επίσης προβλέπεται, με μελλοντική τροπολογία, η χορήγηση άδειας άσκησης επαγγέλματος ψυχολόγου ακόμα και σε άτομα χωρίς βασικό πτυχίο ψυχολογίας, με μόνο προσόν ένα σχετικό μεταπτυχιακό. Ενστάσεις υπάρχουν και για το «Εθνικό Παρατηρητήριο» που βάζει κάτω από την ίδια ομπρέλα την ψυχοθεραπεία με τους συμβούλους ψυχικής υγείας.
Γιατί μας αφορά το σχέδιο νόμου για τους ψυχολόγους και την ψυχοθεραπεία;
Για το γενικό κοινό τα παραπάνω ζητήματα ακούγονται εξειδικευμένα ή ακόμα και συντεχνιακά. Στην πραγματικότητα όμως το νομοσχέδιο δεν ρυθμίζει απλώς τεχνικά-διοικητικά ζητήματα των ψυχολόγων, αλλά αφορά ένα τεράστιο κομμάτι του πληθυσμού που κάνει χρήση των υπηρεσιών τους.
Στον απόηχο του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη είναι σαν να σηκώθηκε το καπάκι μιας κατσαρόλας και να ήρθε στην επιφάνεια ένα σύμπαν ολίγον γιατρών-ολίγον θεραπευτών-ολίγον ό,τι να’ναι, που κερδοσκοπούν εις βάρος ευάλωτων ανθρώπων. Στην περίπτωση του αγαπημένου τραγουδιστή δεν υπήρξε απλώς κερδοσκοπία αλλά και έκθεση σε κίνδυνο, με την κατηγορία της ανθρωποκτονίας. Ένα σύστημα που ως τώρα έκλεινε τα μάτια, όταν δεν προωθούσε ανοιχτά «κλινικές μακροβιότητας» και «θεραπείες με βλαστοκύτταρα», καλείται να φέρει την κάθαρση.
Η κλινική ψυχολόγος Βασιλική Μπουκουβάλα, πρόεδρος του ΣΕΨ και η ψυχολόγος του ΕΣΥ Μαρία Μεταξά, πρόεδρος του ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ, μιλούν στο in για τα προβληματικά σημεία του υπό ψήφιση θεσμικού πλαισίου, εκθέτοντας τις διαφωνίες των δύο φορέων. Τα επιχειρήματα υπέρ του νομοσχεδίου παρουσιάζει ο ψυχολόγος Γεράσιμος Λογιωτατόπουλος, μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής της Πρωτοβουλίας Σύστασης ΝΠΔΔ Ψυχολόγων Ελλάδας.
ΣΕΨ: «Το ν/σ θα δώσει επαγγελματικά δικαιώματα σε άτομα χωρίς πτυχίο ψυχολογίας»
«Με το πρόσχημα ότι θα βελτιώσουν το επάγγελμα του ψυχολόγου, κάνουν τα πράγματα πολύ χειρότερα», μας λέει η πρόεδρος του ΣΕΨ. «Θα δώσουν επαγγελματικά δικαιώματα σε άτομα τα οποία δεν έχουν πτυχία ψυχολογίας ούτε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος αυτή τη στιγμή. Προσπαθούν να πείσουν την κοινή γνώμη ότι κάνουν κάτι πάρα πολύ καλό για το κοινωνικό σύνολο, ενώ επί της ουσίας πρόκειται για το ακριβώς αντίθετο», τονίζει η κ. Μπουκουβάλα. Επιμένει ότι αυτό που χρειάζεται πρωτίστως στην Ελλάδα είναι η αναβάθμιση της εκπαίδευσης των ψυχολόγων και όχι ένα γραφειοκρατικό μόρφωμα – ΝΠΔΔ, στα πρότυπα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών. «Στην Ελλάδα δυστυχώς δίνουν πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα με τρία χρόνια σπουδών ψυχολογίας, όταν στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες απαιτούνται από πέντε χρόνια βασικές σπουδές και πάνω και τουλάχιστον 1.500 ώρες εποπτευόμενης πρακτικής άσκησης. Εμείς ζητάμε αν θέλουμε να είμαστε σοβαροί σαν κράτος να ακολουθήσουμε το παράδειγμα των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών», δηλώνει.
Νοσοκομειακοί ψυχολόγοι: Συνεχίζεται η κατεδάφιση της ψυχικής υγείας
Η Μαρία Μεταξά, εκ μέρους των νοσοκομειακών ψυχολόγων αναγνωρίζει ότι είναι αναγκαίο ένα ξεκάθαρο πλαίσιο, ιδίως για να προστατευθούν οι πολίτες από αυτοαποκαλούμενους «συμβούλους – θεραπευτές» κάθε είδους. Επιμένει όμως ότι το συγκεκριμένο νομοσχέδιο εγείρει έντονες ανησυχίες, καθώς παραπέμπει τα πιο ουσιαστικά ζητήματα (επαγγελματικά δικαιώματα, ειδικότητες, εκπαίδευση) σε μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις και προεδρικά διατάγματα, χωρίς δημοκρατικό έλεγχο. Εξηγεί ότι ενώ το επάγγελμα του ψυχολόγου είναι ρυθμισμένο δεν ισχύει το ίδιο για τους συμβούλους ψυχικής υγείας ούτε για την ψυχοθεραπεία. «Οποιοσδήποτε έχει παρακολουθήσει ένα σεμινάριο μπορεί να κοτσάρει τον τίτλο ”σύμβουλος ψυχικής υγείας”. Ο πολίτης που ζητά τις υπηρεσίες αυτών των συμβούλων δεν γνωρίζει ότι δεν έχουν πανεπιστημιακή κατάρτιση ή πρακτική άσκηση ψυχοθεραπευτή. Παρόλα αυτά υπάρχουν άνθρωποι και σε αυτόν τον χώρο που έχουν κάνει μακροχρόνια εκπαίδευση σε σοβαρές σχολές ψυχοθεραπείας και είναι πολύ καταρτισμένοι. Δεν χρειάζεται συλλήβδην να τους βάλουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι», δηλώνει η πρόεδρος του ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ.
Όπως μας λέει, είναι κρίσιμο στο νέο «Εθνικό Παρατηρητήριο για την Ψυχοθεραπεία και την Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας» να υπάρχουν διαφανή κριτήρια, για το ποιες σχολές θα μπορούν να εκπαιδεύσουν τους ψυχοθεραπευτές και με ποιους όρους. «Η έλλειψη σαφών διασφαλίσεων ενδέχεται να οδηγήσει στην απαίτηση για ακριβά, επί πληρωμή μεταπτυχιακά προγράμματα προκειμένου να διατηρηθούν τα επαγγελματικά δικαιώματα, ευνοώντας έμμεσα ιδιωτικά συμφέροντα, π.χ. των διαφόρων κολεγιών», λέει η κ. Μεταξά.
Η ίδια θεωρεί ότι το νομοσχέδιο, με τη μορφή που έχει, αντί να παίξει θετικό ρόλο βαδίζει στα χνάρια του ν. 5129/2024 του πρώην υφυπουργού υγείας Δ. Βαρτζόπουλου («Ολοκλήρωση Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης»), που έπληξε ανεπανόρθωτα τη δημόσια ψυχική υγεία. «Η μεταρρύθμιση είναι προσχηματική. Τα μεγάλα ψυχιατρεία απλώς μετονομάστηκαν χωρίς να λυθούν τα προβλήματα στελέχωσης. Τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας αντιμετωπίζουν τεράστια έλλειψη ψυχιάτρων, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να καλύψουν τον γενικό πληθυσμό και να περιορίζονται μόνο στα βαριά περιστατικά. Ταυτόχρονα, η αλλαγή του μοντέλου χρηματοδότησης των δομών μέσω του ΕΟΠΥΥ (ανά πράξη) απειλεί να αφήσει χωρίς καμία φροντίδα τους ανασφάλιστους και προνοιακούς ασθενείς», μας λέει.
Ψυχολόγοι υπέρ του ΝΠΔΔ: «Το νομοσχέδιο είναι μια αρχή»
Ο ψυχολόγος Γεράσιμος Λογιωτατόπουλος υπερασπίζεται το νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας ως «μια καλή αρχή». Ο ίδιος συμμετείχε ενεργά στην Πρωτοβουλία Σύστασης Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου Ψυχολόγων Ελλάδας, η οποία συγκροτήθηκε το 2019 από ομάδα επαγγελματιών ψυχολόγων. Η Πρωτοβουλία συγκέντρωσε περισσότερες από 3.500 υπογραφές, ανέπτυξε επικοινωνία και συνεργασία με πολιτικά πρόσωπα και ακαδημαϊκούς και συνέταξε προσχέδιο νομοσχεδίου, το οποίο κατατέθηκε σε πολιτικούς φορείς. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με την Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία (ΕΛΨΕ), «σε μια κοινή προσπάθεια που συνέβαλε καθοριστικά στην προώθηση του αιτήματος για τη θεσμική κατοχύρωση του επαγγέλματος και τη σύσταση ΝΠΔΔ Ψυχολόγων, φέρνοντας το αίτημα ένα βήμα πριν την υλοποίησή του, με την επικείμενη ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου», μας λέει ο κ. Λογιωτατόπουλος
Ο ίδιος υπεραμύνεται της ανάγκης για ένα σύγχρονο, αυστηρό και συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο που θα αντικαταστήσει τον νόμο του 1979 «Περί ιδρύσεως επαγγέλματος Ψυχολόγου». Διευκρινίζει ότι ο ιδρυτικός εκείνος νόμος είχε σωστές διατάξεις, οι οποίες όμως ουδέποτε εφαρμόστηκαν και ότι 47 χρόνια μετά απαιτείται ανανέωση. Τονίζει ότι η ψυχολογία είναι επάγγελμα δημοσίου συμφέροντος και πρωταρχικός στόχος του νομοσχεδίου πρέπει να είναι η προστασία του πολίτη και όχι απλώς του επαγγελματία. Μας λέει ότι το ΝΠΔΔ θα αναλάβει σε πρώτη φάση τον έλεγχο της νομιμότητας των πτυχίων και των αδειών άσκησης επαγγέλματος για περίπου 60.000 ψυχολόγους και απόφοιτους σχολών ψυχολογίας, ώστε να ξεκαθαρίσει το τοπίο από μη αναγνωρισμένους τίτλους σπουδών. Εξίσου αναγκαίο βήμα είναι να ορισθεί η ψυχοθεραπεία ως εξειδικευμένη πράξη και όχι ως αυτοτελές επάγγελμα, κάτι που αναμένεται να ρυθμιστεί μέσω του «Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας». Καταλήγει ότι, παρά τις επιμέρους ασάφειες του νομοσχεδίου, όπως η παραπομπή των επαγγελματικών δικαιωμάτων σε προεδρικό διάταγμα, η θέσπιση του ΝΠΔΔ αποτελεί ένα θετικό και αναγκαίο πρώτο βήμα για τη θωράκιση της επιστήμης και τη διασφάλιση της ποιότητας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
