Σημαντική μετατόπιση της βρετανικής κοινής γνώμης απέναντι στο Brexit καταγράφει νέα μεγάλη δημοσκόπηση, καθώς σχεδόν οι μισοί ψηφοφόροι δηλώνουν πλέον ότι θα επιθυμούσαν την επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η έρευνα της The Messina Group (TMG), σε δείγμα 11.461 ανθρώπων, δείχνει ότι το 49% τάσσεται υπέρ της επανένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έναντι 28,5% που διαφωνεί και παραμένει πιστό στο Brexit.
Παράλληλα, το 52,4% εκτιμά ότι η Βρετανία έκανε λάθος με την απόφαση αποχώρησης το 2016, ενώ μόλις το 29,7% εξακολουθεί να θεωρεί ότι η επιλογή εκείνη ήταν σωστή.
Τα ευρήματα έρχονται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την κυβέρνηση των Εργατικών, καθώς ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ έχει ανοίξει δημόσια τη συζήτηση για τη μελλοντική σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο πλήρους επανένταξης.
Στην πρώτη του ομιλία σε συνέδριο των Εργατικών ως ηγέτης του κόμματος και πρωθυπουργός, ο Μπέρναμ ανακοίνωσε ότι θα επανεξεταστούν οι διαθέσιμες επιλογές για τη σχέση της Βρετανίας με την ΕΕ.
Στη συνέχεια διευκρίνισε ότι στα υπό εξέταση σενάρια θα μπορούσε να περιλαμβάνεται ακόμη και η πλήρης επανένταξη στην Ένωση, μαζί με άλλες επιλογές, όπως η τελωνειακή ένωση ή η επιστροφή στην ενιαία αγορά.
Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι το Brexit προκάλεσε «περισσότερη ζημιά παρά όφελος» και ότι επιδιώκει να υπάρξει σαφέστερη εικόνα για τις διαθέσιμες επιλογές πριν από την επόμενη σύνοδο Βρετανίας – ΕΕ
.Η νέα δημοσκόπηση αναμένεται να τροφοδοτήσει τη συζήτηση στο εσωτερικό των Εργατικών σχετικά με το κατά πόσο το κόμμα θα μπορούσε, ενόψει των επόμενων εκλογών, να δεσμευθεί τουλάχιστον για διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες με στόχο μια στενότερη σχέση.
Σύμφωνα με την TMG, σε ορισμένα υποθετικά σενάρια που παρουσιάστηκαν στους συμμετέχοντες, μια τέτοια πολιτική θα μπορούσε να αυξήσει το ποσοστό των Εργατικών κατά 4,3 έως 7,4 ποσοστιαίες μονάδες. Πρόκειται, ωστόσο, για αποτελέσματα υποθετικών σεναρίων της δημοσκόπησης και όχι για πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος.
Ποιοι θέλουν επιστροφή στην ΕΕ και πότε
Οι Βρετανοί εμφανίζονται διχασμένοι ως προς τη διαδικασία που θα έπρεπε να ακολουθηθεί σε περίπτωση που η χώρα αποφάσιζε να επιδιώξει την επανένταξή της στην ΕΕ.
Σχεδόν ένας στους τρεις θεωρεί ότι θα έπρεπε να προηγηθεί νέο δημοψήφισμα, ενώ περισσότεροι από ένας στους έξι εκτιμούν ότι θα αρκούσε μια σαφής εντολή μέσω των γενικών εκλογών. Παρόμοιο ποσοστό θεωρεί ότι η απόφαση θα μπορούσε να ληφθεί από το ίδιο το Κοινοβούλιο.
Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα, το 25,9% επιθυμεί άμεση επιστροφή στην ΕΕ, το 22,9% μέσα στα επόμενα τρία χρόνια και το 8,4% μέσα στην επόμενη δεκαετία. Αντίθετα, το 23% δηλώνει ότι δεν επιθυμεί καμία περαιτέρω προσέγγιση με την Ένωση.
Στήριξη και για στενότερες σχέσεις χωρίς πλήρη επανένταξη
Η τάση υπέρ μιας στενότερης σχέσης με την Ευρώπη δεν περιορίζεται στην επιλογή της πλήρους επιστροφής στην ΕΕ.
Το 48,2% στηρίζει τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος, με παράλληλη κατάργηση όσο το δυνατόν περισσότερων εμπορικών εμποδίων, ενώ το 47,1% τάσσεται υπέρ μιας τελωνειακής ένωσης.
Η συμμετοχή στην ενιαία αγορά συγκεντρώνει ποσοστό 45,1%, ενώ ένα καθεστώς συνδεδεμένης συμμετοχής υποστηρίζεται από το 45,5%.Αντίθετα, μόλις το 27,9% θεωρεί ότι η Βρετανία θα πρέπει να απομακρυνθεί ακόμη περισσότερο από την ΕΕ, ενώ το 41,2% απορρίπτει αυτή την επιλογή.
Οι επιφυλάξεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης
Παρά τη μετατόπιση που καταγράφεται στην κοινή γνώμη, κυβερνητικά στελέχη εμφανίζονται επιφυλακτικά απέναντι στο ενδεχόμενο μιας νέας μεγάλης πολιτικής σύγκρουσης γύρω από το Brexit.
Η ανησυχία είναι εντονότερη μεταξύ υπουργών και βουλευτών που εκπροσωπούν εκλογικές περιφέρειες οι οποίες είχαν ψηφίσει υπέρ της αποχώρησης από την ΕΕ το 2016.
Σύμφωνα με τον Guardian, ορισμένοι υπουργοί αναγνωρίζουν ότι οι προσδοκίες που συνόδευσαν το Brexit δεν υλοποιήθηκαν όπως αναμενόταν, επιμένουν όμως ότι οποιαδήποτε αλλαγή πολιτικής θα πρέπει να γίνει προσεκτικά, ώστε να μην αναζωπυρωθούν οι διαιρέσεις που προκάλεσε το δημοψήφισμα.
Η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ έχει επισημάνει ότι η επιστροφή στην ΕΕ δεν αποτελεί «απλή και ξεκάθαρη» διαδικασία, ενώ άλλα κυβερνητικά στελέχη θέτουν ερωτήματα σχετικά με τους όρους που θα συνόδευαν μια ενδεχόμενη νέα ένταξη.
Το δίλημμα των Εργατικών και η στάση του Reform UK
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και το ενδεχόμενο να επωφεληθεί πολιτικά το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, εάν η αντιπαράθεση για το Brexit επιστρέψει στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.
Ο Φάρατζ υποστήριξε ότι η απόφαση του Μπέρναμ να ανοίξει εκ νέου τη συζήτηση για τη σχέση με την Ευρώπη αποτελεί, κατά τον ίδιο, τη «μεγαλύτερη ώθηση» που έχει δεχθεί στην πολιτική του σταδιοδρομία.
Η Ντάουνινγκ Στριτ, σύμφωνα με βρετανικά δημοσιεύματα, εξετάζει στοιχεία από δημοσκοπήσεις και think tanks προκειμένου να αξιολογήσει την έκταση της αλλαγής στη στάση των ψηφοφόρων.
Τα στοιχεία της TMG δείχνουν ότι η δυσαρέσκεια για την πορεία του Brexit είναι ευρεία: το 54,9% χαρακτηρίζει την έξοδο από την ΕΕ αποτυχία, έναντι 12,2% που τη θεωρεί επιτυχία. Ένα ακόμη 23,2% δηλώνει ότι δεν ήταν ούτε επιτυχία ούτε αποτυχία.
Παράλληλα, περισσότεροι από δύο στους τρεις ερωτηθέντες θεωρούν ότι το εμπόριο με την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σημαντικότερο για τη Βρετανία από το εμπόριο με τις ΗΠΑ ή την Κίνα, εάν η χώρα αναγκαζόταν να επιλέξει.
Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι δύο από τα βασικά ζητήματα που κυριάρχησαν στην εκστρατεία του 2016, η μετανάστευση και η εθνική κυριαρχία, εξακολουθούν να έχουν απήχηση σε σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος.
Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που άλλαξε την πορεία του Ηνωμένου Βασιλείου, η σχέση με την Ευρώπη επιστρέφει έτσι στο επίκεντρο της βρετανικής πολιτικής.
