Αυστηρό μήνυμα προς τη Βρετανία ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί ρυθμίσεις που θα συνεπάγονταν αναγνώριση ξένης κυριαρχίας επί των Γλυπτών του Παρθενώνα ή την επιστροφή τους με τη μορφή δανεισμού, έστειλε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Μιλώντας στην τελετή υπογραφής των πρωτοκόλλων για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, στη Θεσσαλονίκη, τόνισε ότι τα αρχαιολογικά και πολιτιστικά τεκμήρια δεν μπορούν να αποκόπτονται από το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον στο οποίο δημιουργήθηκαν.
«Δεν αποτελούν άψυχα αντικείμενα του χθες. Είναι τεκμήρια σε ζωντανή και αδιάρρηκτη σύνδεση με το φυσικό και πολιτισμικό τοπίο που τα γέννησε», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η απομάκρυνσή τους αλλοιώνει την ιστορική τους υπόσταση και την ίδια την ιστορική αλήθεια.
Αναφερόμενος ειδικότερα στα Γλυπτά του Παρθενώνα, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η ελληνική θέση «δεν υπαγορεύεται από μια αόριστη εθνική διεκδίκηση», ούτε αμφισβητεί την αποστολή των μουσείων σε όλο τον κόσμο.
«Ο Παρθενώνας συνιστά μία μοναδική και αυτοτελή περίπτωση», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα δεν μπορεί να περιοριστεί σε νομικές ή τεχνικές διαστάσεις, αλλά αφορά την αποκατάσταση της αισθητικής και νοηματικής ακεραιότητας ενός οικουμενικού μνημείου.
«Τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να συνυπάρχουν και να εκτίθενται μαζί, διατηρώντας την άμεση οπτική επαφή με τον βράχο για τον οποίο σμιλεύτηκαν», ανέφερε, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον ρόλο που διαδραματίζει το Μουσείο της Ακρόπολης.
«Ήρθε η ώρα της αλήθειας, της λογικής, της δικαιοσύνης αλλά και της ηθικής», τόνισε.
«Τα ιστορικά κειμήλια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου»
Με αφορμή την υπογραφή των πρωτοκόλλων της συμφωνίας πολιτιστικής ανταλλαγής Ελλάδας και Βουλγαρίας τόνισε: «Στην πατρίδα μας γυρίζουν τώρα 48 αντικείμενα ανεκτίμητης πολιτιστικής, πνευματικής, αλλά και συναισθηματικής αξίας».
Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, πρόκειται για ιερές εικόνες και σταυρούς, άμφια, λειψανοθήκη, αλλά και τον επισκοπικό θρόνο, κειμήλια που είχαν αποσπαστεί το 1917, μέσα στη δίνη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτας και τις μονές του Τιμίου Προδρόμου και της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας. Τα αντικείμενα θα φιλοξενηθούν αρχικά στο Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια θα επιστρέψουν στις ιστορικές τους εστίες.
Την ίδια ώρα, όπως σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης, η Ελλάδα εκπληρώνει τη δική της πλευρά της συμφωνίας, παραδίδοντας στη Βουλγαρία τα λείψανα του τσάρου Σαμουήλ και τα οστά από τέσσερις σαρκοφάγους, που είχαν ανασκαφεί το 1964 από τον καθηγητή Μουτσόπουλο στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην παρουσία της συζύγου του Βούλγαρου πρωθυπουργού στην εκδήλωση, λέγοντας ότι συγκινείται από την παρουσία της. «Αυτά κρατήθηκαν και φυλάχθηκαν επί δεκαετίες από την ελληνική πολιτεία και στο εξής επιστρέφουν στον λαό της Βουλγαρίας, ώστε να τιμηθούν στη χώρα του με τον τρόπο με τον οποίο εσείς οι ίδιοι θα θεωρήσετε ότι είναι ο πιο κατάλληλος», ανέφερε απευθυνόμενος στον Βούλγαρο πρωθυπουργό.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η συμφωνία ολοκληρώνει μια διαπραγμάτευση που ξεκίνησε πριν από περίπου μισό αιώνα. Όπως είπε, οι πρώτες συζητήσεις είχαν γίνει από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή τη δεκαετία του 1970 με τον τότε ηγέτη της Βουλγαρίας, Τόντορ Ζίβκοφ.
«Χρειάστηκε όμως να περάσει καιρός και κυρίως να υπάρξει βούληση και αποφασιστικότητα ώστε να ξεπεραστούν αγκυλώσεις του παρελθόντος», σημείωσε.
Ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε τον Βούλγαρο ομόλογό του, τις προηγούμενες κυβερνήσεις των δύο χωρών, τα δύο υπουργεία Πολιτισμού, καθώς και τη διοίκηση και το προσωπικό του Βυζαντινού Μουσείου που εργάστηκαν για την επίτευξη της συμφωνίας. «Αυτός ο δίαυλος της διμερούς συνεργασίας τώρα ανοίγει», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η σημερινή συμφωνία αποτελεί το πρώτο βήμα για μια ακόμη στενότερη συνεργασία Ελλάδας και Βουλγαρίας, με στόχο την επιστροφή και άλλων πολιτιστικών αντικειμένων στις δύο χώρες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη συμφωνία κατέστη δυνατή έπειτα από δεκαετίες αδράνειας. Όπως είπε, σε πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν επικράτησαν «η ακινησία και η λογική, μερικές φορές, των μαξιμαλιστικών απαιτήσεων».
Αναφερόμενος στην πολιτιστική διπλωματία, υποστήριξε ότι «κινείται αθόρυβα αλλά και απολύτως παραγωγικά», φέρνοντας ως παράδειγμα τη συμφωνία για την επιστροφή του θραύσματος του «Θαύματος των Εφέσων» από τη Σικελία. Όπως σημείωσε, η συγκεκριμένη φόρμουλα είχε επαινεθεί από την UNESCO.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη διεθνή συζήτηση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, επισημαίνοντας ότι η σημερινή συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλλαγή προσέγγισης. «Τα μνημεία, τα ιστορικά κειμήλια, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου, ούτε ως θύματα συγκυριών μεταγενέστερων της δημιουργίας τους», υπογράμμισε.
Στη συνέχεια, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις, σημειώνοντας ότι οι δύο λαοί συνυπάρχουν στην ίδια περιοχή εδώ και δεκαπέντε αιώνες, σε μια ιστορική διαδρομή που περιλάμβανε συγκρούσεις, διαιρέσεις και δοκιμασίες. «Δεν ωραιοποιούμε την ιστορία, ούτε και πρέπει να τη διαγράφουμε. Οφείλουμε, ωστόσο, να διδασκόμαστε από τις σκοτεινές της σελίδες, προκρίνοντας όσα μας ενώνουν: την κοινή πολιτιστική και θρησκευτική μας ρίζα, την αμοιβαία αναγνώριση της ταυτότητας του άλλου, αλλά κυρίως το κοινό μας αύριο», ανέφερε.
Ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Βουλγαρίας ως καλύτερες από ποτέ, σημειώνοντας ότι υπάρχουν περιθώρια για ακόμη στενότερη συνεργασία σε μια σειρά από τομείς, όπως το εμπόριο, η ενέργεια, ο τουρισμός, το περιβάλλον, η διαχείριση των υδάτων και ο πολιτισμός.
«Σε έναν κόσμο ταραγμένο, ας κάνουμε λοιπόν τη συνεργασία μας ένα παράδειγμα ασφάλειας, σταθερότητας και προόδου. Και τη σημερινή συμφωνία το πρώτο βήμα, τη σφραγίδα σε αυτή την αισιόδοξη επιλογή», ανέφερε, κλείνοντας την ομιλία του με ένα μήνυμα προς τον Βούλγαρο ομόλογό του.
«Αν στο παρελθόν ο βασιλιάς Σαμουήλ μας χώριζε, σήμερα μας ενώνει»
«Είναι μεγάλη τιμή να βρίσκομαι και πάλι στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη και, εκ μέρους του βουλγαρικού κράτους, να παραλάβω τα λείψανα του βασιλιά Σαμουήλ», ανέφερε ο πρόεδρος της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ, κατά την ομιλία του στην τελετή υπογραφής της συμφωνίας πολιτιστικής ανταλλαγής Ελλάδας και Βουλγαρίας.
Ο Βούλγαρος πρόεδρος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο, ο οποίος είχε ανακαλύψει τα λείψανα στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, σημειώνοντας ότι οι Βούλγαροι του οφείλουν «αιώνια μνήμη».
Όπως ανέφερε, οι προσπάθειες της Βουλγαρίας για την επιστροφή των λειψάνων του βασιλιά Σαμουήλ είχαν ξεκινήσει από τη δεκαετία του 1960, όταν ο καθηγητής Μουτσόπουλος πραγματοποίησε τις ανασκαφές στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, η οποία είχε χτιστεί από τον Βούλγαρο ηγεμόνα στα τέλη του 10ου αιώνα.
«Και αν στο παρελθόν ο βασιλιάς Σαμουήλ μας χώριζε, μπορώ να πω ότι σήμερα ο ίδιος μας ενώνει», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η συμφωνία ενισχύει τη στρατηγική συνεργασία και τις ιστορικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Ο Ράντεφ χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικό το επίπεδο των σημερινών σχέσεων Αθήνας και Σόφιας, σημειώνοντας ότι έπειτα από αιώνες συγκρούσεων και αντιπαραθέσεων, οι δύο χώρες απολαμβάνουν πλέον ένα υψηλό επίπεδο σχέσεων καλής γειτονίας.
Διαβάστε ακόμα:
Ράντεφ: «Αν στο παρελθόν ο βασιλιάς Σαμουήλ μας χώριζε, σήμερα μας ενώνει»
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
