Ένα νέο όπλο απέναντι στον ιό Epstein-Barr (EBV), έναν από τους πιο διαδεδομένους ιούς παγκοσμίως, εντόπισαν Αμερικανοί επιστήμονες. Σε πειράματα σε ποντίκια με ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα, ένα από τα νέα αντισώματα που ανέπτυξαν απέτρεψε τη μόλυνση από τον ιό, ανοίγοντας τον δρόμο για περαιτέρω έρευνα με στόχο την ανάπτυξη προληπτικής θεραπείας.
Ο EBV εκτιμάται ότι έχει προσβάλει περίπου το 95% των ενηλίκων. Στους περισσότερους ανθρώπους η λοίμωξη δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα. Ωστόσο, ο ιός δεν απομακρύνεται από τον οργανισμό: μετά την αρχική μόλυνση παραμένει σε λανθάνουσα κατάσταση, ενώ έχει συνδεθεί με αρκετούς τύπους καρκίνου, τη σκλήρυνση κατά πλάκας και άλλες σοβαρές επιπλοκές για την υγεία.
Στοχεύοντας τις «πύλες εισόδου» του ιού
Τώρα, επιστήμονες από το Fred Hutchinson Cancer Center και το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον στις ΗΠΑ, ανέπτυξαν μια πολλά υποσχόμενη νέα μέθοδο για την αντιμετώπισή του. Η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε αντισώματα που στοχεύουν δύο πρωτεΐνες στην επιφάνεια των σωματιδίων του EBV. Οι πρωτεΐνες αυτές βοηθούν τον ιό να εισέλθει στα Β λεμφοκύτταρα, έναν τύπο λευκών αιμοσφαιρίων που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στο ανοσοποιητικό σύστημα. Η ιδέα είναι ότι, εάν οι πρωτεΐνες αυτές μπλοκαριστούν, ο ιός μπορεί να μην καταφέρει να εγκατασταθεί στον οργανισμό εξαρχής. Η ίδια προσέγγιση θα μπορούσε ενδεχομένως να περιορίσει και την επανενεργοποίηση του ιού αργότερα στη ζωή.
Η ομάδα δοκίμασε τα αντισώματα σε ποντίκια που είχαν τροποποιηθεί ώστε να διαθέτουν ανοσοποιητικό σύστημα παρόμοιο με το ανθρώπινο. Ένα από τα αντισώματα προσέφερε προστασία από τη λοίμωξη με EBV. Η συγκεκριμένη έρευνα αντιμετωπίζει ένα διαχρονικό πρόβλημα στην ανάπτυξη αντισωμάτων κατά του EBV. Επειδή ο ιός είναι εξαιρετικά διαδεδομένος και μπορεί να προσβάλλει μεγάλο εύρος κυττάρων του οργανισμού, είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εντοπιστούν τα κατάλληλα ανοσοκύτταρα που μπορούν να τον αντιμετωπίσουν και να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη νέων αντισωμάτων.
«Η ανεύρεση ανθρώπινων αντισωμάτων που εμποδίζουν τον ιό Epstein-Barr να μολύνει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, επειδή, σε αντίθεση με άλλους ιούς, ο EBV βρίσκει τρόπο να προσδένεται σχεδόν σε κάθε Β λεμφοκύτταρό μας», δήλωσε ο βιοχημικός Άντριου ΜακΓκουάιρ.
«Αποφασίσαμε να αξιοποιήσουμε νέες τεχνολογίες για να καλύψουμε αυτό το κενό γνώσης και τελικά κάναμε ένα σημαντικό βήμα προς την παρεμπόδιση ενός από τους πιο διαδεδομένους ιούς στον κόσμο», σημείωσε.
Μια καινοτόμος μέθοδος
Ένα από τα πιο καινοτόμα στοιχεία της διαδικασίας ήταν η χρήση ποντικιών που είχαν τροποποιηθεί γενετικά ώστε να παράγουν ανθρώπινα αντισώματα. Αυτό αυξάνει τις πιθανότητες να γίνουν αποδεκτά από τον ανθρώπινο οργανισμό, εφόσον η έρευνα προχωρήσει στο στάδιο κλινικών δοκιμών σε ανθρώπους.
Όταν τα ζώα εκτέθηκαν στις δύο πρωτεΐνες του EBV, τις gp350 και gp42, τα κύτταρα των ποντικιών ενεργοποίησαν την ακριβή ανοσολογική απόκριση που αναζητούσαν οι ερευνητές, επιτρέποντας έτσι την ανάπτυξη αντισωμάτων που στοχεύουν τις συγκεκριμένες πρωτεΐνες. Συνολικά, οι ερευνητές απομόνωσαν στο εργαστήριο 10 νέα αντισώματα — δύο που στόχευαν την gp350 και οκτώ την gp42. Όταν δοκιμάστηκαν σε ζωντανά ποντίκια, ένα από αυτά εμφάνισε ιδιαίτερα ενθαρρυντική προστατευτική δράση έναντι του EBV.
«Δεν εντοπίσαμε μόνο σημαντικά αντισώματα κατά του ιού Epstein-Barr, αλλά επικυρώσαμε και μια καινοτόμο νέα μέθοδο για την ανακάλυψη προστατευτικών αντισωμάτων κατά άλλων παθογόνων», δήλωσε η παθοβιολόγος Κρίσταλ Τσαν.
Όταν ο EBV προκαλεί εμφανή συμπτώματα στους ανθρώπους, συνήθως εκδηλώνεται αρχικά ως λοιμώδης μονοπυρήνωση, γνωστή και ως αδενικός πυρετός. Στη συνέχεια, παραμένει στον οργανισμό σε λανθάνουσα, μη λοιμογόνο κατάσταση και μπορεί να γίνει πολύ πιο επικίνδυνος, ιδιαίτερα σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ασθενείς που υποβάλλονται σε μεταμόσχευση οργάνου ή μυελού των οστών. Η ανοσοκατασταλτική αγωγή που απαιτείται μετά τη μεταμόσχευση μειώνει την άμυνα του οργανισμού και αυξάνει την ευαισθησία απέναντι στον EBV. Μία από τις σοβαρότερες επιπλοκές είναι οι μεταμοσχευτικές λεμφοϋπερπλαστικές διαταραχές (PTLD), στις οποίες τα Β λεμφοκύτταρα αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα και μπορούν να οδηγήσουν σε απειλητικές για τη ζωή κακοήθειες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα νέα αντισώματα θα μπορούσαν μελλοντικά να συμβάλουν στην πρόληψη αυτών των επιπλοκών.
«Η πρόληψη της ιαιμίας από τον EBV έχει σημαντικές δυνατότητες να μειώσει τη συχνότητα εμφάνισης των PTLD και να περιορίσει την ανάγκη μείωσης της ανοσοκαταστολής», δήλωσε η λοιμωξιολόγος Ρέιτσελ Μπέντερ Ιγνάσιο.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Cell Reports Medicine».
Πηγή: Science Alert
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
