Αντιμέτωποι με τον κίνδυνο να χάσουν ακόμη και τις θεραπείες που είναι διαθέσιμες σήμερα, πόσο μάλλον να δεχθούν τις θεραπείες του μέλλοντος, βρίσκονται οι ασθενείς, εξαιτίας της μειωμένης χρηματοδότησης του συστήματος υγείας σε ότι αφορά τη φαρμακευτική περίθαλψη.
Πέρα από τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην έλευση νέων καινοτόμων φαρμάκων ή την αδυναμία τους να μπουν στην ελληνική φαρμακευτική αγορά, οι φαρμακευτικές οδηγούνται σε αποεπένδυση εξαιτίας των πιέσεων που δέχονται, καθώς τα φάρμακα στη χώρα μας διατηρούν τις χαμηλότερες τιμές στην Ευρώπη και επιπλέον υφίστανται και υποχρεωτικές εκπτώσεις (clawback) που φτάνουν πλέον το 80%.
Χαρακτηριστικό των πιέσεων είναι οι τελευταίες αποχωρήσεις δύο αντικαρκινικών φαρμάκων, ενώ τα φάρμακα που αναμένεται να αποσυρθούν, αυξάνονται.
Τα παραπάνω επισημαίνονται σε επιστολή του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), προς τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Ή θα διασφαλίσουμε, με όρους βιωσιμότητας, τη χρηματοδότηση της πρόσβασης των Ελλήνων ασθενών στην καινοτομία ή θα βρεθούμε αντιμέτωποι με καθυστερήσεις ή και αδυναμία εισόδου νέων καινοτόμων φαρμάκων στη χώρα
Έλλειψη κινήτρων για κλινική έρευνα, παρατηρεί η φαρμακοβιομηχανία σε επιστολή της προς τον Πρωθυπουργό
Ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ, ο αναπληρωτής πρόεδρος και ο Γενικός Διευθυντής κ.κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου, Κωνσταντίνος Παναγούλιας και Μιχάλης Χειμώνας, αντίστοιχα, επισημαίνουν την ανάγκη για εθνική στρατηγική φαρμάκου με επαρκή χρηματοδότηση, πραγματικό έλεγχο της δαπάνης, προβλεψιμότητα και επενδυτικά κίνητρα για τις επιχειρήσεις και απρόσκοπτη πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία.
Στην επιστολή τους, οι εκπρόσωποι του Συνδέσμου, επισημαίνουν ότι «η διαιώνιση της σημερινής πραγματικότητας δεν μπορεί πλέον να αποτελεί επιλογή.
Ή θα διασφαλίσουμε, με όρους βιωσιμότητας, τη χρηματοδότηση της πρόσβασης των Ελλήνων ασθενών στην καινοτομία ή θα βρεθούμε αντιμέτωποι με καθυστερήσεις ή και αδυναμία εισόδου νέων καινοτόμων φαρμάκων στη χώρα, σταδιακή αποεπένδυση και, πλέον, αυξανόμενη πίεση ακόμη και στη διάθεση υφιστάμενων θεραπειών, καθώς τα τελευταία δείγματα αποχώρησης φαρμάκων από τη χώρα αυξάνονται.
Το διακύβευμα, συνεπώς, αφορά τόσο την πρόσβαση στις θεραπείες του αύριο, όσο και τη διασφάλιση των θεραπειών του σήμερα.
Η Ελλάδα χρειάζεται μια εθνική στρατηγική για το φάρμακο με επαρκή δημόσια χρηματοδότηση, πραγματικό έλεγχο της δαπάνης, προβλεψιμότητα, επενδυτικά κίνητρα και ισότιμη, απρόσκοπτη και έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία».
Παράδοξο
Όπως τονίζουν οι εκπρόσωποι του ΣΦΕΕ, η κατάσταση στη φαρμακευτική αγορά και ιδίως στα καινοτόμα φάρμακα βρίσκεται πραγματικά σε οριακό σημείο. Οι αντοχές του υφιστάμενου μοντέλου χρηματοδότησης εξαντλούνται και οι συνέπειες δεν αφορούν πλέον μόνο τη βιωσιμότητα των φαρμακευτικών επιχειρήσεων.
Αφορούν άμεσα την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών στις θεραπείες που χρειάζονται και τη λειτουργικότητα του συστήματος υγείας εν γένει.
Επισημαίνοντας ότι βάσει των δεδομένων προκύπτει το συμπέρασμα ότι «το μοντέλο δεν λειτουργεί», οι τρεις επικεφαλής του ΣΦΕΕ διερωτώνται πώς να ερμηνεύσει κανείς το γεγονός ότι:
- Η δαπάνη για τα φάρμακα των ανασφάλιστων αυξάνεται συνεχώς και έχει φτάσει πλέον τα 350 εκατ. ευρώ, σε μια χώρα όπου η ανεργία μειώνεται συστηματικά, ή
- Η δαπάνη για έκτακτες εισαγωγές φαρμάκων μέσω ΙΦΕΤ έχει εκτιναχθεί στα 550 εκατ. ευρώ, καθιστώντας το ΙΦΕΤ τη μεγαλύτερη φαρμακευτική εταιρεία στην Ελλάδα ή
- Στο νοσοκομειακό περιβάλλον, όπου τόσο η ζήτηση όσο και η προσφορά ελέγχονται απολύτως από το Κράτος, η φαρμακευτική δαπάνη έχει εκτιναχθεί και το clawback για τα φάρμακα αξίας άνω των 30 ευρώ ξεπερνά το 80%, καθιστώντας την περαιτέρω διάθεσή τους στη χώρα εξόχως προβληματική;
Τονίζουν μάλιστα, ότι η Ελλάδα καταγράφει τις υψηλότερες υποχρεωτικές επιστροφές στην Ευρώπη, πάνω στις χαμηλότερες αρχικές τιμές.
«Την ίδια στιγμή, εξακολουθούν να επιβάλλονται αναδρομικά clawback, ακόμη και σε φάρμακα που ουδέποτε διεκδίκησαν την κρατική αποζημίωση (βλ. πρόγραμμα ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ για την παχυσαρκία), χωρίς προηγούμενη διαβούλευση και χωρίς την παραμικρή προβλεψιμότητα».
Αποθάρρυνση επενδύσεων
Η φαρμακοβιομηχανία, επισημαίνει ότι «απουσιάζει ένα ουσιαστικό και ανταγωνιστικό πλαίσιο κινήτρων για την Κλινική Έρευνα» και ότι «αντί να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για την προσέλκυση φαρμακευτικής καινοτομίας και σχετικών επενδύσεων, διαμορφώνουμε ένα περιβάλλον που τις αποθαρρύνει».
Τα μέτρα δεν απέδωσαν
Οι εκπρόσωποι του ΣΦΕΕ τονίζουν ακόμη πως μετά από χρόνια συνεχών παρεμβάσεων και παρά τις διαβεβαιώσεις της Πολιτείας, πρέπει πλέον να αναγνωρίσουμε την πραγματικότητα: τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί δεν αποδίδουν, ενώ ταυτόχρονα το χρηματοδοτικό κενό μεταξύ κρατικής χρηματοδότησης και πραγματικών αναγκών των ασθενών συνεχώς διευρύνεται.
Η φαρμακευτική δαπάνη εξακολουθεί να αυξάνεται και το χρηματοδοτικό κενό μεταφέρεται με αλματώδη ρυθμό στις επιχειρήσεις, μέσω του clawback.
Σημειώνουν μάλιστα πως «η διαρκής ανακατανομή ενός αυξανόμενου clawback δεν συνιστά έλεγχο της δαπάνης, αλλά αυξάνει τις ανισότητες εντός του κλάδου, αποθαρρύνει την έλευση της φαρμακευτικής καινοτομίας, αφού στρέφεται κατά προτεραιότητα εις βάρος της και, τελικά, δεν αποτελεί βιώσιμη φαρμακευτική πολιτική.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει την καινοτομία ως ανεξάντλητη πηγή χρηματοδότησης του συστήματος».
Καταλήγοντας, τονίζουν ότι απαιτούνται αποτελεσματικές μεταρρυθμίσεις με πραγματικό έλεγχο της δαπάνης, αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων, των θεραπευτικών πρωτοκόλλων και των μητρώων ασθενών, και κυρίως άμεση και ουσιαστική ενίσχυση της δημόσιας φαρμακευτικής χρηματοδότησης, ιδιαίτερα για τη φαρμακευτική καινοτομία, αξιοποιώντας ένα μέρος του δημοσιονομικού υπερπλεονάσματος. Επιπλέον, απαιτείται ένα σταθερό και ανταγωνιστικό πλαίσιο προσέλκυσης επενδύσεων στην Κλινική Έρευνα.
