Στη Μολδαβία, αυτό το μικρό κράτος, η Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν φέρεται να πλήρωνε ορθόδοξους ιερείς, να οργάνωνε ένα σύστημα εξαγοράς ψήφων ενώ ίδρυσε ακόμη και στρατόπεδα εκπαίδευσης, σε μια προσπάθεια να υπονομεύσει τη φιλοδυτική κυβέρνηση.
Στους New York Times, περιγράφεται ένα πρόγραμμα -στο πλαίσιο του σχεδίου του Βλαντίμιρ Πούτιν- το οποίο έμοιαζε με καλοκαιρινή κατασκήνωση για τους συμμετέχοντες, με μπάρμπεκιου και αγώνες βόλεϊ στην παραλία. Ένα σπα ευεξίας ονομαζόταν «Χαλάρωσε και διασκέδασε».
Οι άνδρες και οι γυναίκες που παρακολούθησαν το πρόγραμμα σε ένα συγκρότημα διακοπών σε μια απομακρυσμένη περιοχή της Σερβίας συμμετείχαν επίσης σε πιο extreme δραστηριότητες, όπως το να μάθουν να πυρπολούν κτίρια…
Έφτιαχναν σώμα ειδικών δυνάμεων πειθαρχημένων στην παρέμβαση στις εκλογές
Όπως αποκαλύφθηκε, οι σύμβουλοί τους ήταν πράκτορες με δεσμούς με τη ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών, γνωστή ως GRU.
Σκοπός τους, σύμφωνα με αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών από τρεις χώρες που περιέγραψαν τις δραστηριότητες, ήταν να δημιουργήσουν ένα σώμα πειθαρχημένων ειδικών δυνάμεων, εκπαιδευμένων στην παρέμβαση στις εκλογές.
Στόχος ήταν η μικρή Μολδαβία των τριών εκατομμυρίων κατοίκων η οποία έχει τεράστια σημασία για τον Πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Β. Πούτιν.
Η εκστρατεία του Κρεμλίνου περιελάμβανε μεθόδους γνωστές και σε άλλες χώρες της Δύσης, όπως η παραβίαση συστημάτων και η παραπληροφόρηση. Ωστόσο, στη Μολδαβία, η παρέμβασή του προχώρησε περισσότερο, αποτελώντας μία από τις πιο εκτεταμένες συνωμοσίες στο πλαίσιο των προσπαθειών του Πούτιν να αποσταθεροποιήσει τη Δύση, σύμφωνα με τους τρεις αξιωματούχους των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Εκτός από το στρατόπεδο στη Σερβία, Ρώσοι πράκτορες διοργάνωσαν προγράμματα εκπαίδευσης στη Βοσνία και τη Μόσχα, τα οποία είχαν ως στόχο να μετατρέψουν τους φιλορώσους Μολδαβούς σε στρατιώτες. Η Μόσχα φέρεται να πλήρωσε εκατοντάδες ορθόδοξους ιερείς της Μολδαβίας για να στρατολογήσουν ψηφοφόρους και να προωθήσουν τη ρωσική προπαγάνδα από τον άμβωνα.
Επίσης, φέρεται να ξόδεψε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε ένα εξελιγμένο σχέδιο αγοράς ψήφων, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από έναν εξόριστο δισεκατομμυριούχο της Μολδαβίας και σχεδιάστηκε και λειτουργούσε από το Σκόλκοβο, την απομίμηση της Σίλικον Βάλεϊ του Κρεμλίνου έξω από τη Μόσχα.
Την άνοιξη, ρωσικοί πύραυλοι έπληξαν ενεργειακές υποδομές που εξυπηρετούσαν τη Μολδαβία, μολύνοντας υδάτινα ρεύματα και διακόπτοντας την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.
Λεπτομέρειες σχετικά με τις ρωσικές ενέργειες στη Μολδαβία έχουν προκύψει από δικαστικές υποθέσεις και τοπικά δημοσιεύματα, αλλά η κλίμακα και η έκταση της εκστρατείας, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου εξαγοράς ψήφων και του ρόλου των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών, δεν έχουν αναφερθεί μέχρι τώρα.
Δημοσίως, οι Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν αρνηθεί ότι παρεμβαίνουν στις υποθέσεις της Μολδαβίας και έχουν απορρίψει τις κατηγορίες ότι η Μόσχα προσπαθεί να υπονομεύσει τη Δύση. Τον περασμένο Δεκέμβριο, ο κ. Πούτιν, σε ομιλία του προς στρατιωτικούς διοικητές, επέπληξε τους Ευρωπαίους ηγέτες για το ότι «τροφοδοτούν την υστερία» σχετικά με την απειλή από τη Ρωσία.
Λίγο αργότερα, όμως, συγκάλεσε τους ηγέτες σε μια μυστική ενημέρωση για να μεταφέρει το ακριβώς αντίθετο μήνυμα, σύμφωνα με αξιωματούχους από δύο χώρες που έχουν γνώση του περιστατικού. Ο στόχος τους για το 2026, τους είπε ο κ. Πούτιν, είναι «η κατάρρευση του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. από μέσα», ανέφεραν οι πηγές.
Η Μολδαβία κατέχει κεντρική θέση σε αυτή την προσπάθεια. Σύμφωνα με αξιωματούχους των δυτικών μυστικών υπηρεσιών, στην ιεραρχία των προτεραιοτήτων του Κρεμλίνου, η κατάκτηση της Ουκρανίας βρίσκεται στην πρώτη θέση, ενώ η ανάληψη του ελέγχου στη Μολδαβία στη δεύτερη. Αν και δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε του ΝΑΤΟ, η χώρα βρίσκεται σε στρατηγική θέση, στριμωγμένη ανάμεσα στα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ και την Ουκρανία.
Η Μολδαβία θα αποτελούσε ιδανικό ορμητήριο για τη Ρωσία με σκοπό περαιτέρω επιθετικές ενέργειες είτε κατά της Ουκρανίας είτε κατά της Δύσης, ανέφεραν οι αξιωματούχοι, προσθέτοντας ότι ο κ. Πούτιν εξακολουθεί να ελπίζει να κατακτήσει μια περιοχή της νότιας Ουκρανίας, προκειμένου να δημιουργήσει μια χερσαία γέφυρα που θα συνδέει τη Ρωσία με τη Μολδαβία.
Η φιλοδυτική κυβέρνηση της προέδρου Μάια Σάντου έχει θέσει ως προτεραιότητα την ένταξη στην Ε.Ε., γεγονός που την έχει καταστήσει στόχο του Κρεμλίνου. Σε κάθε πρόσφατη ψηφοφορία η Μόσχα έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους για να απομακρύνει την Μάια Σάντου και το κόμμα της, το PAS.
Αυτός ήταν ο στόχος το περασμένο φθινόπωρο, όταν η Μολδαβία έκανε κρίσιμες κοινοβουλευτικές εκλογές για να καθοριστεί αν το κόμμα της Μάια Σάντου θα διατηρούσε την εξουσία ή θα την παραχωρούσε σε έναν συνασπισμό που υποστηρίζεται από τη Μόσχα. Το Κρεμλίνο είχε περάσει μήνες προετοιμαζόμενο. Οι «πολεμιστές του κυβερνοχώρου» του είχαν διεισδύσει στην εκλογική επιτροπή. Οι εκστρατείες αγοράς ψήφων και προπαγάνδας του βρίσκονταν σε πλήρη εξέλιξη. Οι ομάδες νεοσυλλέκτων του, που είχαν εκπαιδευτεί στη Σερβία, ήταν έτοιμες να σπείρουν το χάος.
Ο Σέργκιου Ζάμα, ανώτερος εισαγγελέας της Μολδαβίας, ο οποίος διερευνά υποθέσεις που σχετίζονται με την παρέμβαση στις εκλογές για περισσότερο από ένα χρόνο, δήλωσε ότι αρκούσε μόλις μια χούφτα νεοσύλλεκτων για να διαταράξουν την ψηφοφορία.
Το θέρετρο στη Σερβία
Οι Ρώσοι ίδρυσαν το στρατόπεδο εκπαίδευσής τους σε ένα θέρετρο στη δυτική Σερβία το καλοκαίρι του 2025, μήνες πριν από τις κοινοβουλευτικές εκλογές. Οι συμμετέχοντες, κυρίως από τη Μολδαβία, πληρώθηκαν 400 δολάρια για να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα διάρκειας τριών έως τεσσάρων ημερών, σύμφωνα με τον κ. Ζάμα — ένα τεράστιο ποσό για τα δεδομένα της Μολδαβίας.
Βίντεο από το στρατόπεδο, τα οποία, σύμφωνα με τους εισαγγελείς της Μολδαβίας και την υπηρεσία πληροφοριών της χώρας, προέρχονταν από τα κινητά των συμμετεχόντων, δείχνουν άνδρες ντυμένους με στολές παραλλαγής και αλεξίσφαιρα γιλέκα να εκπαιδεύονται με τουφέκια εφόδου.
Η κατασκήνωση στη Σερβία ήταν μία από τις πολλές που είχαν δημιουργηθεί από Ρώσους πράκτορες…
Πρόγραμμα εξαγοράς ψήφων
Πίσω από μια διαδήλωση με σκούπες, πλακάτ και αντικυβερνητικά συνθήματα, στην επαρχιακή πόλη Ταράκλια τον Ιούλιο του 2025 φαίνεται πως κρύβονταν πολλά περισσότερα από μια αυθόρμητη κίνηση πολιτών.
Ο κ. Βιτνεάνσκι, ο πολιτικός ακτιβιστής από τη Μολδαβία που είχε συμμετάσχει στο στρατόπεδο της Μόσχας, βρισκόταν εκεί. Σε συνέντευξή του στην τοπική τηλεόραση την περιέγραψε ως «πρωτοβουλία των κατοίκων της περιοχής».
Στην πραγματικότητα, οργανώθηκε περίπου 780 μίλια μακριά, στη Μόσχα, από πράκτορες που εργάζονται για τον Ιλάν Σορ, έναν ισραηλινο-μολδαβικό ολιγάρχη που ζει στη Ρωσία.
Λίγες ημέρες πριν από τη διαμαρτυρία, συνεργάτες του κ. Σορ, χρησιμοποιώντας την υπηρεσία ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram, είχαν επικοινωνήσει με χιλιάδες Μολδαβούς, υποσχόμενοι τους χρηματικές αποζημιώσεις και δίνοντάς τους οδηγίες να προσέλθουν στο κτίριο του δημοτικού συμβουλίου της πόλης με σκούπες, ως συμβολικό μέσο για να «ξεσκουπίσουν αυτούς τους τύπους».
«Τα έξοδα ταξιδιού και η ημερήσια αποζημίωση θα επιστραφούν», ανέφερε το μήνυμα.
Τα μηνύματα αποτελούσαν μέρος ενός τεράστιου όγκου εγγράφων από την εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών του κ. Σορ με έδρα τη Μόσχα, η οποία βοηθά ρωσικές εταιρείες να παρακάμψουν τις δυτικές κυρώσεις. Τα έγγραφα περιείχαν ονόματα, τοποθεσίες και στοιχεία επικοινωνίας ακτιβιστών που είχαν στρατολογηθεί από την επιχείρηση του κ. Σορ και αποδεικνύουν ότι στρατολογήθηκαν περισσότεροι από 150.000 Μολδαβοί.
Προπαγάνδα από τον άμβωνα
Στην εκστρατεία του Κρεμλίνου φέρονται να συμμετείχαν και ιερείς. Εκατοντάδες από αυτούς ταξίδεψαν στη Ρωσία από το καλοκαίρι του 2024, επισκεπτόμενοι ιερούς τόπους και ανώτερους εκκλησιαστικούς ηγέτες.
Πριν επιστρέψουν στην πατρίδα τους, ο καθένας από τους ιερείς υπέγραψε σύμβαση για μια χρεωστική κάρτα που εκδόθηκε από τη ρωσική τράπεζα Promsvyazbank, η οποία έχει δεσμούς με το υπουργείο Άμυνας της χώρας και κατέχει το 49% της εταιρείας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών του κ. Σορ. Στη σύμβαση, αντίγραφο της οποίας εξέτασε η εφημερίδα The Times, δήλωσαν ότι είναι υπάλληλοι της «Ευραζίας», ενός οργανισμού συνδεδεμένου με το Κρεμλίνο, ο οποίος, σύμφωνα με αξιωματούχους των δυτικών μυστικών υπηρεσιών, προωθεί φιλορωσικές πολιτικές στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Ο κ. Σορ είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου του οργανισμού.
Σε αντάλλαγμα για περίπου 1.000 δολάρια, οι ιερείς έπρεπε να παροτρύνουν τους πιστούς τους να απορρίψουν το δημοψήφισμα για την ένταξη της Μολδαβίας στην Ε.Ε., καθώς και να κάνουν εκστρατεία κατά των φιλοδυτικών πολιτικών. Εκατοντάδες δέχτηκαν τα μετρητά, σύμφωνα με αξιωματούχους της Μολδαβίας.
Οι Ρώσοι παραλίγο να τα καταφέρουν
Την ημέρα των κοινοβουλευτικών εκλογών, στις 28 Σεπτεμβρίου 2025, συνένωσαν όλες τις δυνάμεις τους. Πράκτορες που είχαν εκπαιδευτεί στη Σερβία ετοιμάζονταν να προκαλέσουν χάος στο Κισινάου και αλλού. Φορούσαν κίτρινα και μπλε περιβραχιόνια για να διακρίνονται μεταξύ τους μέσα στο πλήθος, σύμφωνα με τον κ. Ζάμα, τον εισαγγελέα. Ορισμένοι έφεραν εμπρηστικά μηχανισμούς, πρόσθεσε.
Ρώσοι χάκερ είχαν εισβάλει στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή της Μολδαβίας και είχαν αναλάβει τον έλεγχο χιλιάδων προσωπικών δρομολογητών, ανέφερε ο ανώτερος αξιωματούχος της Μολδαβίας
Όμως οι αρχές της Μολδαβίας ήταν προετοιμασμένες.
Τις εβδομάδες πριν από την ψηφοφορία, η αστυνομία της Μολδαβίας έκανε επιδρομές σε εκατοντάδες κατοικίες, συλλαμβάνοντας άτομα που είχαν συμμετάσχει στα στρατόπεδα ή είχαν λάβει χρήματα στο πλαίσιο του σχεδίου του κ. Σορ.
Οι ειδικοί στον κυβερνοχώρο της Μολδαβίας, με τη βοήθεια δυτικών συμμάχων, απέτρεψαν τις επιθέσεις χάκερ. Ξέσπασαν διαμαρτυρίες, αλλά δεν σημειώθηκαν σοβαρά επεισόδια βίας.
Όταν η αστυνομία συνέλαβε αρκετούς ανθρώπους που ήταν ύποπτοι για σχεδιασμό βίαιων ενεργειών, οι συλληφθέντες ισχυρίστηκαν ότι τα εμπρηστικά μηχανισμούς που είχαν στην κατοχή τους προορίζονταν για ένα πάρτι αποκάλυψης του φύλου του μωρού, ανέφερε ο κ. Ζάμα.
Το κόμμα της κας Σάντου κέρδισε με ποσοστό λίγο πάνω από το 50% των ψήφων, κυρίως χάρη στη στήριξη της μολδαβικής διασποράς στο εξωτερικό.
Για το Κρεμλίνο, η νίκη της δεν ήταν καθόλου αποτυχία. Η κυβέρνηση της Μολδαβίας αναγκάστηκε να δαπανήσει μια μικρή περιουσία και να διαθέσει τεράστιους πόρους των αρχών επιβολής του νόμου για να αποτρέψει τη ρωσική παρέμβαση. Και οι σύμμαχοι του Κρεμλίνου χρησιμοποίησαν τις μαζικές συλλήψεις των αντιπάλων της κας Σάντου για προπαγανδιστικούς σκοπούς, παρουσιάζοντάς τις ως απόδειξη αυταρχικής καταστολής.
Έκτοτε, το Κρεμλίνο έχει επεκτείνει τις προσπάθειές του. Η Μόσχα, σύμφωνα με αξιωματούχους της Μολδαβίας, παίζει ένα μακροπρόθεσμο παιχνίδι.
«Κερδίσαμε τη μάχη», δήλωσε ο Μιχάι Λουπάσκου, διευθυντής της Υπηρεσίας Κυβερνοασφάλειας της Μολδαβίας. «Αλλά δεν κερδίσαμε τον πόλεμο».
Πηγή: New York Times
