BellaTOFIFEST 2026: Οι Nora Jaenicke & Joanna Kulig – Αποκλειστικά στο ΕΡΤnews

Μια εκ βαθέων συζήτηση με αφορμή την ταινία «Isola», υπογράμμισε ότι «το δηλητήριο μπορεί να κρύβει και τη θεραπεία»

To «Isola» της Nora Jaenicke είναι ένα αρχικά ψυχολογικό δράμα (που κρατάει το πρώτο διακριτικό του πριν γίνει θρίλερ) και αρέσκεται στο να χρησιμοποιεί σύμβολα, σιωπές και υπόγειες συγκρούσεις για να μιλήσει για την ελευθερία, την καταπίεση και το τίμημα της προσωπικής χειραφέτησης.

Με αφορμή την προβολή της στο BellaTOFIFEST – International Film Festival του Τόρουν, συναντήσαμε τη σκηνοθέτιδα Nora Jaenicke και την πρωταγωνίστριά της Joanna Kulig, η οποία (μετά τις συνεργασίες της με τον Pawel Pawlikowski) επιστρέφει σε έναν ακόμη απαιτητικό γυναικείο ρόλο, γεμάτο αντιφάσεις.

Η συζήτηση κινήθηκε γύρω από το σκοτάδι των χαρακτήρων, τη δύναμη του ανείπωτου, τη μουσική, τη συνεργασία με τη Fanny Ardant και το ερώτημα που θέτει η ίδια η ταινία: μήπως τελικά μέσα στο δηλητήριο κρύβεται και η θεραπεία;

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Αυτό που μου κίνησε ιδιαίτερα το ενδιαφέρον είναι ότι μέσα από τον χαρακτήρα και την ταινία αντιλαμβανόμαστε πως το κακό υπάρχει πάντα, αλλά εμφανίζεται με εντελώς διαφορετικές μορφές. Ήταν εύκολο να δημιουργήσετε/υποδυθείτε μια γυναίκα με τόσα πολλά επίπεδα και τόσο έντονες αντιφάσεις;

Nora Jaenicke:

Προσπάθησα πρώτα να κατανοήσω απόλυτα το παρελθόν της και τους λόγους που την οδηγούν στις πράξεις της. Μόνο έτσι μπορούσα να αποδώσω αυτή τη διττότητα. Είναι μια γυναίκα που κουβαλά μέσα της και σκοτάδι και φως. […]

Joanna Kulig:

Να προσθέσω ότι γράφει συνεχώς στο ημερολόγιό της γιατί εκεί βρίσκεται ο πραγματικός της εαυτός. Όταν αντιλαμβάνεται ότι η Ada το έχει διαβάσει, είναι σαν να εκρήγνυται ένα ηφαίστειο. Είναι ένας άνθρωπος που ελέγχει τα πάντα, αλλά ταυτόχρονα συνειδητοποιεί πως η ζωή που ζει δεν την κάνει ευτυχισμένη. Χρειάζεται να απελευθερωθεί και αυτό την οδηγεί στις ακραίες αποφάσεις που βλέπουμε στην ταινία.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Ο τρόπος που χρησιμοποιείτε τα σύμβολα είναι εντυπωσιακός. Το φίδι, το δηλητήριο, οι φράσεις με διπλές αναγνώσεις… Πως βρήκατε τις ισορροπίες ώστε όλα να αποκτούν διαφορετική σημασία όταν ολοκληρώνεται η ιστορία;

Nora Jaenicke:

Νομίζω πως όλα βρίσκονται στο υποκείμενο των διαλόγων. Οι χαρακτήρες σχεδόν ποτέ δεν λένε αυτό που πραγματικά αισθάνονται. Υπάρχει πάντα κάτι που μένει ανείπωτο.

Με την Joanna μιλούσαμε συνεχώς για αυτό το επίπεδο. Συχνά λέγαμε: «Η ηρωίδα λέει αυτό, αλλά στην πραγματικότητα αισθάνεται το ακριβώς αντίθετο».

Οι δύο γυναίκες παίζουν μεταξύ τους ένα παιχνίδι χειραγώγησης, σχεδόν σαν παρτίδα σκάκι. Κάθε λέξη μετακινεί λίγο ακόμη τα όρια μέχρι να φτάσουμε στο σημείο όπου όλα καταρρέουν. […]

Όταν γράφεις μια τόσο ψυχολογική ιστορία, όλες οι απαντήσεις βρίσκονται στη βιογραφία του πρωταγωνιστή. Εκεί γεννιέται ολόκληρη η ταινία.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Στην ταινία τίθεται μια πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση: «Αν δεν ήσασταν αυτός/η που είστε, ποιος/α θα θέλατε να είστε;». Θα ήθελα να την απευθύνω και στις δυο σας. Και ποιος δεν θα θέλατε να είστε;

Nora Jaenicke:

Θα ήθελα να είμαι μια ερευνήτρια σαν την Jane Goodall. Να μελετώ τη συμπεριφορά των ζώων και να ζω περισσότερο μέσα στη φύση παρά ανάμεσα στους ανθρώπους.

Joanna Kulig:

Εγώ θα ήθελα να είμαι παιδίατρος. Ή ακόμη και αρχαιολόγος.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Πώς είναι να ερμηνεύετε έναν τόσο απαιτητικό χαρακτήρα σε μια γλώσσα που δεν είναι η μητρική σας;

Joanna Kulig:

Αυτό είναι πάντα δύσκολο γιατί τα βαθύτερα συναισθήματα τα νιώθεις φυσικά στη μητρική σου γλώσσα.

Δούλεψα πολύ με μια Πολωνή coach, η οποία με βοήθησε όχι μόνο στην προφορά αλλά κυρίως στις προθέσεις κάθε φράσης. Αν αισθανθείς αληθινά τον χαρακτήρα, τότε η ξένη γλώσσα παύει να αποτελεί εμπόδιο.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Ας γενικεύσουμε λίγο ακόμη το θέμα της ταινίας. Πιστεύετε ότι στη ζωή το δηλητήριο μπορεί να περιέχει και τη θεραπεία;

Nora Jaenicke:

Ναι, το πιστεύω.

Στην ιστορία μας η χειραφέτηση αυτής της γυναίκας έρχεται μόνο αφού προηγηθούν δύο θάνατοι. Είναι μια πολύ σκληρή αλλά ουσιαστική σκέψη.

Joanna Kulig:

Είναι ένα πολύ βαθύ ερώτημα. Αξίζει πραγματικά να το σκεφτεί κανείς.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Πώς ήταν η συνεργασία σας με τη Fanny Ardant;

Nora Jaenicke:

Το μεγαλύτερο δώρο δεν ήταν μόνο ότι συμμετείχε στην ταινία, αλλά ότι πίστεψε στο σενάριο από την πρώτη στιγμή.

Αυτό μου έδωσε τη δύναμη να συνεχίσω να ψάχνω παραγωγούς και χρηματοδότηση μέχρι να ολοκληρωθεί η ταινία. Θα της είμαι πάντα ευγνώμων.

Είναι επίσης ένας άνθρωπος με πολύ ιδιαίτερη μέθοδο. Δεν κάνει πρόβες. Έρχεται απόλυτα προετοιμασμένη και παρουσιάζει αυτό που έχει ήδη χτίσει μέσα της.

Joanna Kulig:

Στην αρχή είχα λίγο άγχος γιατί είναι ένας τεράστιος θρύλος του γαλλικού κινηματογράφου.

Τελικά όμως ένιωσα πως μπορούσα να μάθω πολλά από εκείνη. Την αντιμετώπισα σαν μέντορα και χαίρομαι πολύ που συνεργαστήκαμε.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Και στις ταινίες της Nora αλλά και στις συνεργασίες σας με τον Pawel Pawlikowski τραγουδάτε. Τι σημαίνει για εσάς το τραγούδι όταν συνοδεύει τόσο σκοτεινούς χαρακτήρες;

Joanna Kulig:

Όταν τραγουδάς, αποκαλύπτεις αμέσως αυτό που υπάρχει μέσα στην ψυχή σου.

Χάρηκα πολύ που η Nora δημιούργησε αυτές τις σκηνές γιατί αποτελούν έναν πολύ ιδιαίτερο δεσμό ανάμεσα στις δύο γυναίκες της ιστορίας.

Στην καινούργια ταινία του Pawel Pawlikowski τραγουδώ στα γερμανικά, παρότι δεν μιλάω τη γλώσσα. Όπως εδώ τραγουδώ στα ιταλικά χωρίς να τη μιλώ. Τελικά, όλα είναι θέμα δουλειάς και αφοσίωσης.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Υπάρχει κάποιο τραγούδι ή κάποιος στίχος που σας εκφράζει προσωπικά;

Nora Jaenicke:

Πραγματικά δυσκολεύομαι να σκεφτώ κάποιο.

Joanna Kulig:

Αυτή την περίοδο γράφω τα δικά μου τραγούδια για τον προσωπικό μου δίσκο. Για πρώτη φορά αισθάνομαι ότι οι στίχοι εκφράζουν εμένα και όχι έναν χαρακτήρα που υποδύομαι.

Το «Isola», που δεν έχει βρει ακόμα διανομή στη χώρα μας, καλεί τον θεατή να ακολουθήσει τους ήρωές σε μια ψυχολογική διαδρομή όπου τα σύμβολα θέλουν να έχουν διπλή σημασία όσο η ιστορία ξεδιπλώνεται.

Η παρουσία της Nora Jaenicke και της Joanna Kulig στο BellaTOFIFEST – International Film Festival του Τόρουν επιβεβαίωσε τον χαρακτήρα του φεστιβάλ ως μιας διοργάνωσης που δίνει χώρο σε δημιουργούς οι οποίοι αντιμετωπίζουν τον κινηματογράφο όχι απλώς ως αφήγηση, αλλά ως πεδίο εξερεύνησης της ανθρώπινης ψυχής και το «Isola» αποτελεί ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της κινηματογραφικής προσέγγισης.