Ο Κωνσταντίνος Τασούλας ανακηρύχθηκε επίτιμος δημότης Αγαθονησίου – «Πατρίδα είναι κυρίως όλοι όσοι ζουν στα όρια του χάρτη της Ελλάδας και την κρατούν ζωντανή»

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, στο πλαίσιο της επίσκεψής του στο Αγαθονήσι, ανακηρύχθηκε Επίτιμος Δημότης στο Δημαρχείο του νησιού.

«Η Ελλάδα δεν τελειώνει στα σύνορα. Η Ελλάδα αρχίζει από τους τόπους των συνόρων», είπε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετά την προσφώνηση που απηύθυνε ο δήμαρχος Αγαθονησίου, Ευάγγελος Κότταρος και έκανε λόγο για συμβολική αλλά και ουσιαστική επιβεβαίωση του δεσμού ανάμεσα στην Πολιτεία και τους ακρίτες των νησιών μας.

Είπε ακόμη, ότι αποτελεί χρέος κάθε γενιάς, να κρατάει ισχυρή την ελληνικότητα εδώ και παντού, ώσπου να παραδώσουμε στους επόμενους το ίδιο καθήκον, το ίδιο προνόμιο και το ίδιο χρέος και πρόσθεσε: «Η Ελλάδα αρχίζει από εδώ. Και είναι προνόμιο ως πολίτης ενός τόπου να μπορείς να πεις ότι η Ελλάδα αρχίζει εδώ. Σε αυτή τη γη που έγινε η ”μεγάλη έκρηξη” του ελληνικού πνεύματος, η οποία προσφέρει στην ανθρωπότητα φως διαρκείας, φως γνώσης, επιστήμης, φιλοσοφίας και δημοκρατίας».

Όπως σημείωσε, «Πάνω από εθνότητες, πάνω από θρησκείες, πάνω από ιδεολογίες και πάνω από αυτοκρατορίες, το ελληνικό πνεύμα παραμένει σε αυτές τις ακτές ισχυρό και διαρκές επί χιλιετίες. Χρέος μας λοιπόν, χρέος κάθε γενιάς είναι να κρατάμε ισχυρή την ελληνικότητα εδώ και παντού, ώσπου να παραδώσουμε στους επόμενους το ίδιο καθήκον, το ίδιο προνόμιο και το ίδιο χρέος».

Εξέφρασε, επίσης, ευγνωμοσύνη για την προσφορά των ακριτών προς την πατρίδα η οποία «δεν ξεχνά, δεν αμελεί και δεν παραμερίζει κανέναν». Διαβεβαίωσε, ακόμα, ότι η Πολιτεία δεσμεύεται να παραμείνει κοντά τους, όπως παραμένουν στο νησί τους, κι εκείνοι.

«Βρίσκομαι εδώ για να υπογραμμίσω με την παρουσία μου ότι πατρίδα δεν είναι μόνο οι μεγάλες πόλεις, τα πολύβουα λιμάνια, τα διοικητικά κέντρα, αλλά είναι, κυρίως, οι άνθρωποι που ζουν στις ακριτικές γωνιές της χώρας μας. Είναι όλοι όσοι ζουν στα όρια του χάρτη της Ελλάδας, και την κρατούν ζωντανή με την επιμονή, την αξιοπρέπεια, την ανθεκτικότητά τους» τόνισε.

Αναλυτικά όσα ανάφερε κατά τον χαιρετισμό του ο Κωνσταντίνος Τασούλας

«Κυρίες και κύριοι,

Καμιά φορά η ερμηνεία της ποίησεως, όταν γίνεται μέσα σε ένα γραφείο, αδικεί την ποίηση. Ένα από τα πιο καταπληκτικά και δοξαστικά ποιήματα του νομπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, ο οποίος εμπνεύστηκε αφάνταστα από το Αιγαίο, είναι το “Άξιον Εστί”, μέσω του οποίου ήθελε να προβάλει την πατρίδα μας στο εξωτερικό.

Η ιδέα του για το “Άξιον Εστί” ήταν ότι έπρεπε μέσα από ένα ποίημα να ταρακουνήσει τους κατοίκους του εξωτερικού για το τι είναι η Ελλάδα, τι σπουδαίο πράγμα είναι η Ελλάδα. Και έγραψε το “Άξιον Εστί”. Εκεί υπάρχουν κάποιοι στίχοι που άλλο να τους διαβάζεις στο γραφείο σου και άλλο να τους ξανασκέφτεσαι εδώ, στο Αγαθονήσι. Σε ένα σημείο λέει: “Ένα σημείο και σ’ αυτό μπορείς απέραντα να προχωρήσεις»! Και τελειώνει με τη φράση: αυτός ο κόσμος ο μικρός ο μέγας”.

Στο Αγαθονήσι και στο μουσείο που εγκαινιάσαμε προηγουμένως νιώθεις ότι προχωράς απέραντα γιατί πιάσαμε τον χρόνο, όπως πιάνουμε τον ταύρο απ’ τα κέρατα. Ελέγξαμε και συμφιλιωθήκαμε με τον χρόνο αυτής της περιοχής και νιώθουμε ότι ο απέραντος χρόνος των αιώνων ζωής σε αυτό το χαρισματικό νησί μάς επιτρέπει να προχωρούμε ατέλειωτα, απέραντα μέσα στο χθες, άρα και στο σήμερα, και προφανώς και στο αύριο. Και όταν απ’ το Επιτηρητικό Φυλάκιο στο ύψωμα εδώ κοντά παρατήρησα γύρω γύρω το νησί και μου εξήγησαν και τα γειτονικά νησιά, μου έδειξαν την Καλόλιμνο, μου έδειξαν τη Στρογγύλη, τα Ίμια, ένιωσα πράγματι την έννοια αυτού του εκ πρώτης όψεως οξύμωρου.

Αυτός ο κόσμος ο μικρός ο μέγας! Τι πάει να πει ο κόσμος ο μικρός ο μέγας, πώς γίνεται να είναι και μικρός και μέγας μαζί; Γίνεται.

Ελάτε στο Αγαθονήσι να καταλάβετε πως μέγας είναι ο μικρός κόσμος. Μέλος αυτού του κόσμου, σήμερα με καμάρι και συγκίνηση, το Δημοτικό Συμβούλιο του Αγαθονησίου με έκανε. Και θεωρώ υποχρέωσή μου να πω πως αυτή η τιμή, ανάμεσα σε άλλες που έχω δεχθεί, είναι από τις πιο υψηλές και πιο συγκινητικές.

Γιατί, όπως είπε ο κύριος δήμαρχος, το Αγαθονήσι δεν είναι αχόρταγο. Το Αγαθονήσι δεν ζητάει πολλά. Το Αγαθονήσι ζητάει προσοχή, ενδιαφέρον, στοργή. Όχι για να μεγαλοπιαστεί αλλά για να νιώσουν οι κάτοικοί του ότι εδώ αξίζει να ζεις. Έχουν υπάρξει τέτοιες εκδηλώσεις στοργής και ενδιαφέροντος. Προηγουμένως, πριν από λίγο, εγκαινιάσαμε μία από αυτές, το Μουσείο σας.

Έχουν υλοποιηθεί έργα που σχετίζονται με την ηλεκτροκίνηση και την τηλεϊατρική. Αν δεν κάνω λάθος, εξελίσσεται η μελέτη του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, το οποίο θα δώσει συγκεκριμένες λύσεις στην περιοχή. Αυτό θα ολοκληρωθεί σε 1,5-2 χρόνια αλλά εξελίσσεται και είναι μία σημαντική πρωτοβουλία. Διεκδικείτε να εκσυγχρονιστεί το λιμάνι σας, ώστε να μπορεί να φιλοξενεί ακόμη καλύτερα αλιευτικά και τουριστικά σκάφη. Έχετε μπει, επίσης, σε ένα πρόγραμμα δημοτικής κατοικίας το οποίο έχει ξεκινήσει, δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη, αλλά η αρχή είναι το ήμισυ του παντός. Όλα αυτά που έγιναν, όλα αυτά που εξελίσσονται, και όλα αυτά που πρέπει να γίνουν είναι η στοιχειώδης ανταπόκριση της Πολιτείας στο κάλεσμά σας για στοργή και προσοχή.

Το αντίδωρο αυτής της στοργής και της προσοχής είναι πολύ πιο σημαντικό. Είναι ακριβώς η παρουσία σας εδώ, στην αρχή της Ευρώπης, στην αρχή της Ελλάδος. Η παρουσία σας εδώ, που πιάνει αυτό το απέραντο νήμα του Ελύτη, από την εποχή που οι πρόγονοί σας, οι παλιοί κάτοικοι του Αγαθονησίου ή της Τραγαίας όπως λεγόταν πιο παλιά, ασχολούνταν με τη μελισσοκομία ή με την πορφύρα ή έκαναν άλλες αγροτικές δουλειές, ή με την αλιεία όπως και σήμερα.

Και αυτό το απέραντο, αόρατο νήμα υποδηλώνει τη συνέχεια του ελληνισμού σ’ αυτό το νησί, άρα και την εύλογη αξίωσή μας να υπερασπιζόμαστε αυτή τη συνέχεια και την προοπτική.

Βρίσκομαι σήμερα εδώ, στο βορειότερο άκρο των Δωδεκανήσων, στον πανέμορφο τόπο σας, που συνδέεται στενά με την απέναντι γη της Ιωνίας, με τα μεγάλα ταξίδια στο Αιγαιακό αρχιπέλαγος, με την ελληνική εξωστρέφεια· έναν τόπο απέραντης ιστορίας και μνήμης.

Βρίσκομαι εδώ για να υπογραμμίσω με την παρουσία μου ότι πατρίδα δεν είναι μόνο οι μεγάλες πόλεις, τα πολύβουα λιμάνια, τα διοικητικά κέντρα, αλλά είναι, κυρίως, οι άνθρωποι που ζουν στις ακριτικές γωνιές της χώρας μας. Είναι όλοι όσοι ζουν στα όρια του χάρτη της Ελλάδας και την κρατούν ζωντανή με την επιμονή, την αξιοπρέπεια και την ανθεκτικότητά τους.

Είναι οι άνθρωποι που βιώνουν μια δύσκολη καθημερινότητα, που υπομένουν αγόγγυστα τους καιρούς που απομονώνουν, τις αποστάσεις που αποκόβουν, τις ανάγκες που ζητούν άμεση αντιμετώπιση. Είστε όλοι εσείς που δεν εγκαταλείψατε το νησί σας, αλλά μείνατε εδώ, αμύντορες των ελληνικών και ευρωπαϊκών συνόρων, θεματοφύλακες μιας ζωντανής κοιτίδας ελληνισμού με διαδρομή αιώνων.

Τραγαία νήσος στον Θουκυδίδη και τον Στράβωνα, Τραγιά στον Πλούταρχο, Υετούσα σύμφωνα με τους αρχαίους γεωγράφους, κατοικήθηκε από τους Κάρες, τους Δωριείς, τους Ίωνες της Μιλήτου. Αποτέλεσε μέρος του δικτύου από μικρά νησάκια που οι Μιλήσιοι χρησιμοποιούσαν ως βάσεις ναυσιπλοΐας και εμπορίου με στρατιωτικές οχυρωματικές εγκαταστάσεις, για την ασφάλεια των εμπορικών θαλασσίων δικτύων της Μιλήτου, η οποία Μίλητος είχε αποικίες -τολμώ να πω- σε όλη τη σημερινή Τουρκία, τέτοια ήταν η αίγλη της.

Καταμεσής στην “ισόβια θάλασσα και το αμάραντο πέλαγος” όπως θα έλεγε ο Οδυσσέας Ελύτης, το Αγαθονήσι είδε ναυμαχίες να εκτυλίσσονται και πειρατές να το απειλούν. Εποικίστηκε και εγκαταλείφθηκε ξανά και ξανά, γιατί είναι τόπος δύσκολος, μακρινός.

Ωστόσο, το 1087 περιήλθε στην κυριότητα της Μονής της Πάτμου, όπως μαρτυρά χρυσόβουλλο του αυτοκράτορα Αλεξίου Α’ Κομνηνού και ακόμη και σήμερα το Αγαθονήσι μαζί με Αρκιούς, Λειψούς, Πάτμο, Λέβιθα και Φούρνους ανήκουν στην Πατριαρχική Εξαρχία Πάτμου. Βέβαια, πέρασαν χρόνια πολλά που ήταν ακατοίκητο, σύμφωνα με τον Οθωμανό πειρατή και αργότερα ναύαρχο, γεωγράφο, χαρτογράφο και συγγραφέα Πίρι Ρέις, με τον οποίο συμφωνούν πολλοί ακόμη περιηγητές του Μεσαίωνα· έρημο καθώς ήταν, έγινε κρησφύγετο πειρατών, για να περάσει το 1522 στην κυριαρχία των Τούρκων.

Αιώνες αργότερα, το 1912, περιήλθε στην ιταλική κατοχή, το 1943 κατελήφθη από τους Γερμανούς και ξανάγινε επιτέλους ελληνικό με την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων τον Μάρτιο του 1948. Χιλιόχρονες περιπέτειες, απέραντο βάθος ιστορίας.

Και σήμερα, εσείς λιγοστοί κάτοικοι, αλλά με πείσμα και αγάπη για τον τόπο. Όπως ο Μιχάλης Κότορος, που σε κάποια αφήγησή του στο πλαίσιο του προγράμματος “Ιστοριογράφημα στο Αιγαίο” λέει πως όταν είναι μακριά από το Αγαθονήσι, “νιώθει τον ουρανό να τον πλακώνει”, πως “θέλει να ΄ναι δίπλα στη γη, να την ακουμπά”.

Όπως ο Σάββας Καμίτσης που μένει στο νησί γιατί του προσφέρει “ελευθερία και εμπιστοσύνη στους ανθρώπους”, αφού μπορεί “ν’ αφήνει τις πόρτες ξεκλείδωτες, χωρίς κανένα φόβο”. Άνθρωποι που ίσως δεν βρίσκονται πια στη ζωή, μα το πνεύμα τους επιζεί στους νεότερους που αψηφούν το δέλεαρ της μετοίκησης.

Σ’ όλους αυτούς τους αγνούς, άδολους ανθρώπους που ζουν με πολύ λιγότερα απ’ όσα υπαγορεύει η ζωή των μεγάλων αστικών κέντρων, οφείλουμε να προσφέρουμε ελπίδα και πίστη στο μέλλον. Και θέλω να εξάρω, κύριε δήμαρχε, τη συστηματική σας προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση, τη μέριμνά σας για τη βελτίωση των υποδομών, τη στήριξη της οικογένειας, τη λειτουργία νηπιαγωγείου, δημοτικού και γυμνασίου σχολείου, τη δρομολόγηση αναπτυξιακών έργων. Όμως μένουν πολλά ακόμη να γίνουν.

Γνωρίζω το βάρος που επωμίστηκε το νησί εξαιτίας της προσφυγικής και μεταναστευτικής κρίσης, την ανθρωπιά που επιδεικνύετε καθημερινά απέναντι στους κατατρεγμένους, αλλά και τα προβλήματα ασφάλειας που αντιμετωπίζετε. Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος, ο οποίος είναι συνδημότης σας, όπως κι εγώ από σήμερα, όταν ευλόγησε την εκδήλωση των εγκαινίων του Μουσείου μίλησε για μωρές δε ζητήσεις και γενεαλογίες. Εδώ δεν έχουμε μωρές συζητήσεις, έχουμε ευφυείς πράξεις, όπως είναι η κατασκευή και τα εγκαίνια του Μουσείου.

Γνωρίζω ότι απαιτείτε από την Πολιτεία να στηρίξει τον τόπο σας με πράξεις. Και αναγνωρίζω ολόθυμα ότι κανένας Έλληνας πολίτης δεν επιτρέπεται να αισθάνεται μόνος επειδή ζει μακριά από το κέντρο. Σήμερα που ο κόσμος μας αλλάζει ραγδαία, με τους πλέον απροσδόκητους τρόπους, θέλω να τονίσω ότι τα ακριτικά μας νησιά δεν είναι κουκίδες στο πέλαγος, δεν είναι ακρώρειες της γεωγραφίας, αλλά σημεία ευθύνης. Διατηρώντας αδιάσπαστο το απέραντο νήμα που συνδέει τις εποχές, τους ανθρώπους, τις ακτές και τα πελάγη μας, νήμα που διαμορφώνει το καθημερινό βίωμα και ενισχύει πατροπαράδοτες αξίες, δίνουν νόημα και βάθος στην ταυτότητα του λαού μας.

Είναι τόποι όπου η καθημερινότητα των πολιτών αποκτά διαστάσεις εθνικής αποστολής. Είναι τόποι που στερεώνουν τους αρμούς της εθνικής συνοχής. Γιατί αυτοί, εσείς, είστε οι φύλακες της συνέχειας της πατρίδας, διατρανώνοντας, με την αφοσίωσή σας στο ακριτικό μας νησί, ότι η Ελλάδα παραμένει ακέραιη, ζωντανή και παρούσα σε κάθε γωνιά της επικράτειας.

Όπως έχουμε πει και με άλλες ευκαιρίες, σε άλλους ακριτικούς τόπους, η Ελλάδα δεν τελειώνει στα σύνορα. Η Ελλάδα αρχίζει από τους τόπους των συνόρων. Η Ελλάδα αρχίζει από εδώ. Και είναι προνόμιο ως πολίτης ενός τόπου να μπορείς να πεις ότι η Ελλάδα αρχίζει εδώ. Σε αυτή τη γη που έγινε η “μεγάλη έκρηξη” του ελληνικού πνεύματος, η οποία προσφέρει στην ανθρωπότητα φως διαρκείας, φως γνώσης, επιστήμης, φιλοσοφίας και δημοκρατίας. Πάνω από εθνότητες, πάνω από θρησκείες, πάνω από ιδεολογίες και πάνω από αυτοκρατορίες, το ελληνικό πνεύμα παραμένει σε αυτές τις ακτές ισχυρό και διαρκές επί χιλιετίες. Χρέος μας, λοιπόν, είναι να κρατάμε ισχυρή την ελληνικότητα εδώ και παντού ώσπου να παραδώσουμε τη σκυτάλη στους επόμενους για να αναλάβουν το ίδιο προνόμιο και το ίδιο χρέος.

Θέλω να σας εκφράσω την ευγνωμοσύνη όλων μας για όσα προσφέρετε στην πατρίδα μας, μια πατρίδα που δεν ξεχνά, και οφείλει να μην παραμερίζει κανέναν. Και θέλω να σας διαβεβαιώσω, ως πολίτης Αγαθονησίου πλέον και εγώ, ότι η Πολιτεία δεσμεύεται να παραμείνει κοντά σας, όπως παραμένετε κι εσείς εδώ, στο νησί σας. Είμαι συγκινημένος και υπόχρεος για την τιμή που μου κάνετε. Καταλαβαίνω πως αυτή η τιμή είναι πρωτίστως για το αξίωμα που φέρω και δευτερευόντως για το πρόσωπο, αλλά θέλω ως πρόσωπο να εκφράσω τη συγκίνησή μου. Βλέπω την κίνησή σας ως συμβολική αλλά και ουσιαστική επιβεβαίωση του δεσμού που έχετε και θέλετε να ενισχύσετε με την Πολιτεία. Πιστέψτε με πως θα κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου για να πραγματοποιηθεί αυτή η επιθυμία σας να ενισχύσετε αυτό τον δεσμό.

Σας ευχαριστώ θερμά γι’ αυτή την ξεχωριστή τιμή και σας ευχαριστώ επίσης που μου επιτρέψατε με το φρόνημά σας και με τη θέα του τοπίου σας να καταλάβω πολύ καλύτερα τι σημαίνει τελικά η φράση αυτός ο κόσμος ο μικρός ο μέγας!”.

Στη συνέχεια, ο κ. Τασούλας συναντήθηκε με έξι μαθητές του νησιού, στους οποίους προσέφερε δώρα. Καθώς το νησί απέκτησε καινούρια γήπεδα, η Προεδρία της Δημοκρατίας προσέφερε μπάλες ποδοσφαίρου και μπάσκετ.