Γραφείο Προϋπολογισμού στη Βουλή: Ανάπτυξη 1,9% το 2026 με αντοχές, αλλά επίμονες πληθωριστικές πιέσεις – Έμφαση σε μεταρρυθμίσεις και δημοσιονομική σύνεση

Τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, την ενίσχυση των κινήτρων για αύξηση της απασχόλησης και τη συνετή αξιοποίηση του πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου αναδεικνύει ως βασικές προτεραιότητες το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ), στην τριμηνιαία έκθεσή του για την ελληνική οικονομία. Παράλληλα, αναθεωρεί οριακά προς τα κάτω την πρόβλεψη για την ανάπτυξη το 2026, εκτιμώντας ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 1,9%, έναντι 2,0% που προέβλεπε στην έκθεση του Μαρτίου.

Παρά την οριακή αναθεώρηση, το ΓΠΚΒ επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να επιδεικνύει αντοχές σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, το οποίο επιβαρύνθηκε περαιτέρω από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτέλεσε τον κυρίαρχο εξωγενή κλονισμό για την παγκόσμια οικονομία στις αρχές του 2026», αναφέρει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι διαταραχές στις ενεργειακές αγορές, κυρίως μέσω των Στενών του Ορμούζ, επιτάχυναν τον πληθωρισμό και επιβράδυναν την ανάπτυξη σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Μεταρρυθμίσεις και δημοσιονομική σύνεση

Συνολικά, το μήνυμα της τριμηνιαίας έκθεσης είναι διπλό: η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει αντοχές και να διατηρεί αναπτυξιακή δυναμική, ωστόσο η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, η συνετή δημοσιονομική διαχείριση και η αντιμετώπιση χρόνιων διαρθρωτικών αδυναμιών παραμένουν καθοριστικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της θετικής αυτής πορείας.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΓΠΚΒ ζητά να υπάρξει συνέχεια στις μεταρρυθμίσεις, παράλληλα με την ενίσχυση των κινήτρων συμμετοχής στην αγορά εργασίας και την εφαρμογή πολιτικών που θα ενισχύσουν την παραγωγικότητα.

«Η θέση του Γραφείου, όπως έχει διατυπωθεί και σε προηγούμενες εκθέσεις, είναι ότι ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος θα πρέπει να αξιοποιείται με σύνεση και να κατευθύνεται κατά προτεραιότητα σε πολιτικές που ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή δυναμική της χώρας», αναφέρει η έκθεση.

Μεταξύ των παρεμβάσεων που προτείνονται περιλαμβάνονται η μείωση του κόστους της μισθωτής εργασίας, ώστε να ενισχυθούν τα κίνητρα συμμετοχής στην αγορά εργασίας, καθώς και φορολογικά κίνητρα για την επιτάχυνση των αποσβέσεων επενδυτικών σχεδίων σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας και εξαγωγικού προσανατολισμού.

«Οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν, συνδυαστικά, να συμβάλουν στην αντιμετώπιση δύο βασικών διαρθρωτικών αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας: της χαμηλής παραγωγικότητας της εργασίας και της εξάρτησης από κλάδους χαμηλής προστιθέμενης αξίας», σημειώνει το Γραφείο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, με το ΓΠΚΒ να επισημαίνει ότι τότε θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων και, συμπληρωματικά, στην προσέλκυση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης για επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής.

Το Γραφείο Προϋπολογισμού σημειώνει ακόμη ότι, με τη διαφαινόμενη αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, οι διεθνείς οργανισμοί συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η παγκόσμια ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί το 2026 και θα ακολουθήσει μερική ανάκαμψη το 2027, υπό την προϋπόθεση της σχετικά ταχείας ομαλοποίησης των αγορών ενέργειας. Παρ’ όλα αυτά, όπως τονίζεται, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή και οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις θα πρέπει να είναι «στοχευμένες και προσωρινές».

Ανάπτυξη, πληθωρισμός και αγορά εργασίας

Στο εσωτερικό της οικονομίας, το ΓΠΚΒ αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη εξακολουθεί να στηρίζεται στην ιδιωτική κατανάλωση, τον τουρισμό και τις επενδύσεις. Το ΑΕΠ κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 αυξήθηκε κατά 2,0% σε ετήσια βάση, έναντι 0,3% στην Ευρωζώνη, με θετική συμβολή από την ιδιωτική κατανάλωση, τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών και τις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου.

Στο μέτωπο των τιμών, ο πληθωρισμός εξακολουθεί να αποτελεί σημείο ανησυχίας. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή διαμορφώθηκε τον Μάιο του 2026 στο 4,9%, παραμένοντας αισθητά υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (3,2%). Η έκθεση επισημαίνει ότι «η επιμονή αυτής της απόκλισης εξακολουθεί να αποτελεί πηγή προβληματισμού», καθώς διαβρώνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Θετικό στοιχείο αποτελεί η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στα τρόφιμα. Σύμφωνα με το ΓΠΚΒ, ο σχετικός δείκτης υποχώρησε στο 2,6% τον Μάιο, από 4,3% τον Φεβρουάριο του 2026. Ωστόσο, εξακολουθεί να κινείται πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, που διαμορφώθηκε στο 1,9%.

Αύξηση εσόδων από τον ΦΠΑ ενισχύει το δημοσιονομικό αποτέλεσμα

Στα δημοσιονομικά, η έκθεση αναφέρει ότι το επίσημο ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης για το 2025 διαμορφώθηκε στα 4,29 δισ. ευρώ ή 1,7% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές αποτέλεσμα ανήλθε στα 12,131 δισ. ευρώ ή 4,9% του ΑΕΠ.

Για το τετράμηνο Ιανουαρίου – Απριλίου 2026, το Ενοποιημένο Πρωτογενές Αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης κατέγραψε πλεόνασμα 5,896 δισ. ευρώ ή 2,3% του ΑΕΠ, αυξημένο κατά 962 εκατ. ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Η βελτίωση αυτή συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την αύξηση των εσόδων από τον ΦΠΑ κατά 1,12 δισ. ευρώ, η οποία αποδίδεται αφενός στην αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων και αφετέρου στην ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Την ίδια στιγμή, οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού αυξήθηκαν κατά 2,079 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο τετράμηνο του 2025, λόγω της αύξησης των πρωτογενών δαπανών, αλλά και των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ).

Στην αγορά εργασίας, το ποσοστό ανεργίας σημείωσε μικρή αύξηση, στο 9,5% το πρώτο τρίμηνο του 2026, από 9,3% ένα χρόνο νωρίτερα, με τον αριθμό των ανέργων να ανέρχεται σε 454 χιλιάδες άτομα.

Ταυτόχρονα, αυξήθηκαν τόσο η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό όσο και η απασχόληση, γεγονός που δείχνει ότι η αυξημένη ζήτηση για εργατικό δυναμικό δεν απορρόφησε πλήρως τη μεγαλύτερη προσφορά εργασίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η αύξηση της απασχόλησης προήλθε από τις θέσεις πλήρους απασχόλησης, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά 2,1%, ενώ οι θέσεις μερικής απασχόλησης μειώθηκαν κατά 11%. Παράλληλα, το ισοζύγιο ροών νέων θέσεων εργασίας για το πρώτο τρίμηνο του 2026 ήταν θετικό κατά 54.904 θέσεις, αυξημένο κατά 3,3% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025.

Στεγαστικό: Ακίνητα υπάρχουν, αλλά μένουν αναξιοποίητα

Το ΓΠΚΒ στέκεται ιδιαίτερα και στο στεγαστικό ζήτημα, το οποίο χαρακτηρίζει κορυφαία πολιτική προτεραιότητα. Όπως αναφέρει, η έλλειψη προσιτής στέγης υπονομεύει την κοινωνική συνοχή, την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, ενώ η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν βρίσκεται μόνο στη νέα οικοδομική δραστηριότητα, αλλά και στην αξιοποίηση του υφιστάμενου αποθέματος κατοικιών.

Η έκθεση επισημαίνει ότι στην Ελλάδα μεγάλο μέρος των κατοικιών παραμένει κενό, ενώ η περιορισμένη πραγματική διαθεσιμότητα στην αγορά επηρεάζει άμεσα τις τιμές των ακινήτων.

Μεταξύ των προτάσεων που διατυπώνονται περιλαμβάνονται η επιτάχυνση της επίλυσης κληρονομικών και κτηματολογικών εκκρεμοτήτων, η παροχή φορολογικών κινήτρων για μακροχρόνιες μισθώσεις, η ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές υψηλής στεγαστικής πίεσης και η στήριξη ανακαινίσεων, υπό την προϋπόθεση ότι τα ακίνητα θα επανενταχθούν στη μακροχρόνια αγορά κατοικίας.