Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αναμένεται να δεσμευτούν για νέες συμβάσεις όπλων, ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων και για αύξηση της παραγωγής όπλων, κατά τη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας στην Άγκυρα τον επόμενο μήνα, όπως δήλωσαν πέντε διπλωμάτες του ΝΑΤΟ στο Politico.
Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ ασκεί επανειλημμένα πιέσεις στο ΝΑΤΟ από την επανεκλογή του πέρυσι, οι σύμμαχοι αναμένεται επίσης να επιβεβαιώσουν τη δέσμευσή τους προς τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του Άρθρου 5 της Συμμαχίας στην κοινή δήλωση. Επίσης, αναμένεται να χαρακτηρίσουν εκ νέου τη Ρωσία ως μακροπρόθεσμη απειλή, σύμφωνα με τα όσα δημοσιεύει το Politico.
Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένου του Τραμπ, θα συγκεντρωθούν στην τουρκική πρωτεύουσα στις 7και 8 Ιουλίου, εν μέσω κριτικής από τις ΗΠΑ ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δεν έχουν υποστηρίξει την Ουάσινγκτον στον πόλεμο κατά του Ιράν. Όπως και πέρυσι, η κοινή δήλωση θα είναι σύντομη, ανέφεραν οι διπλωμάτες που περιέγραψαν λεπτομερώς το περιεχόμενο του σχεδίου δήλωσης στο Politico. Σε όλους τους παραχωρήθηκε ανωνυμία ώστε να μιλήσουν ελεύθερα για το ευαίσθητο αυτό θέμα.
Οι πρέσβεις του ΝΑΤΟ διαπραγματεύονται αυτή τη στιγμή τις λεπτομέρειες της δήλωσης των ηγετών, η οποία ενδέχεται να υποστεί αλλαγές μέχρι την τελευταία στιγμή. Στη συνέχεια, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα υπογράψουν τη δήλωση στην Άγκυρα. Το ακριβές ποσό για τις συμβάσεις όπλων δεν έχει ακόμη καθοριστεί, ενώ τουλάχιστον ορισμένες από τις συμφωνίες προμηθειών είναι πιθανό να έχουν συμφωνηθεί εκ των προτέρων και να παρουσιάζονται με νέα μορφή.
Ο Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, επιθυμεί να εστιάσει τη σύνοδο κορυφής κυρίως στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής, εν μέρει επειδή αναζητά ένα θέμα που θα ενώνει και θα συμβάλει στην κάλυψη των εσωτερικών ρήξεων του ΝΑΤΟ.
Η έμφαση στην αύξηση της παραγωγής σε επίπεδο Συμμαχίας αντανακλά την πρόκληση να οδηγηθεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία να απομακρυνθεί από τα όπλα υψηλής αξίας και να στραφεί προς την ταχεία μαζική παραγωγή. Ωστόσο, η υπόσχεση νέων αμυντικών συμφωνιών που ωφελούν τις ΗΠΑ θα επιτρέψει επίσης στον Ρούτε να παρουσιάσει ένα οικονομικό επιχείρημα υπέρ του ΝΑΤΟ που θα βρει απήχηση στον Τραμπ.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Ρούτε δήλωσε ότι, συνολικά, οι ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς διέθεσαν 139 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα για την άμυνά τους πέρυσι σε σύγκριση με το 2024, αφού οι σύμμαχοι συμφώνησαν να δαπανήσουν το 3,5% του ΑΕΠ τους για την άμυνα έως το 2035.
Στο σχέδιο δήλωσης, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ δεσμεύονται επίσης να ενισχύσουν την Ουκρανία με στρατιωτική βοήθεια ύψους 70 δισεκατομμυρίων ευρώ και υπόσχονται ένα ποσό τουλάχιστον ισοδύναμο για το επόμενο έτος, ανέφεραν οι διπλωμάτες. Το POLITICO ήταν το πρώτο που ανέφερε τον χρηματοδοτικό στόχο, στον οποίο δεν αναμένεται να συμμετάσχουν οι ΗΠΑ.
Ένας από τους διπλωμάτες που αναφέρθηκαν παραπάνω δήλωσε ότι η στήριξη προς την Ουκρανία θα αποτελέσει πιθανότατα το πιο αμφιλεγόμενο σημείο. Ωστόσο, συνολικά, οι συζητήσεις για το σχέδιο δήλωσης «προχωρούν ομαλά», ανέφερε ένας έκτος ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ.
Διατλαντική αντιπαράθεση
Η προσπάθεια της Ευρώπης να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την αποτροπή και την άμυνα της ηπείρου, καθώς οι ΗΠΑ στρέφονται προς άλλες προτεραιότητες — κάτι που έχει ονομαστεί «μετατόπιση του βάρους» — αναμένεται επίσης να καταλάβει κεντρική θέση στη δήλωση.
Την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ ανακοίνωσε μια εξαμηνιαία επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, σε μια προσπάθεια να ασκήσει πίεση στις χώρες να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες. Η αξιολόγηση αυτή ήρθε μόλις λίγες εβδομάδες αφότου η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε στους συμμάχους της ότι θα μειώσει αμέσως τον αριθμό του εξοπλισμού μάχης — όπως αεροσκάφη, υποβρύχια και μη επανδρωμένα αεροσκάφη — που διαθέτει το ΝΑΤΟ σε περίπτωση πολέμου.
Στο προσχέδιο της δήλωσης, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δεσμεύονται για μεγαλύτερη συμμετοχή στην άμυνα της ηπείρου, αναφέροντας συγκεκριμένα επενδύσεις σε δυνατότητες βαθιάς επίθεσης, συστήματα αεροπορικής άμυνας και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ανέφεραν οι διπλωμάτες.
Οι δυνατότητες βαθιάς επίθεσης — πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς ικανοί να χτυπήσουν τον εχθρό πίσω από την πρώτη γραμμή — έχουν γίνει αντικείμενο διαμάχης μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Ενώ οι Ευρωπαίοι επιθυμούν να αναπτύξουν αυτές τις δυνατότητες προκειμένου να αποτρέψουν τη Ρωσία, η Ουάσιγκτον διστάζει να τους επιτρέψει να χειρίζονται τέτοια όπλα. Το Πεντάγωνο αρνήθηκε πρόσφατα να στείλει πυραύλους «Tomahawk» στη Γερμανία, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα θα μπορούσε να εκλάβει την κίνηση αυτή ως κλιμάκωση.
Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ επιδιώκουν επίσης να αμβλύνουν μια άλλη βασική πηγή έντασης μεταξύ της Ευρώπης και της Ουάσιγκτον: τον πόλεμο στο Ιράν. Αν και οι ΗΠΑ έχουν υπογράψει μια προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι εκκρεμή ζητήματα, όπως η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, θα μπορούσαν να αποτελέσουν το επίκεντρο της συνάντησης στην Άγκυρα.
Σε μια κίνηση που πιθανότατα θα εκληφθεί ως «κλαδί ελιάς» προς τον Τραμπ, παρά την έντονη εσωτερική διαίρεση σχετικά με τον πόλεμο, στο σχέδιο δήλωσης οι σύμμαχοι καλούν το Ιράν να διαφυλάξει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας σε αυτή την κρίσιμη εμπορική αρτηρία, ανέφεραν οι διπλωμάτες του ΝΑΤΟ. Το κείμενο επισημαίνει επίσης ότι το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, πρόσθεσαν.
