Απέραντος συνωστισμός και πολύωρες αναμονές συνεχίζουν να παρατηρούνται στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, παρά την έναρξη διανομής φαρμάκων κατ΄ οίκον στους ογκολογικούς ασθενείς.
Το μέτρο είναι καλοδεχούμενο και θα ανακουφίσει τους ασθενείς, όμως μπορούν να ενταχθούν περίπου 120.000 ασθενείς και μέχρι σήμερα έχουν ενταχθεί 25.000, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης.
Στον αντίποδα όμως, βρίσκονται η ανακουφιστική φροντίδα και τα ιατρεία πόνου που παρατηρείται τεράστιο έλλειμμα, καθώς δεν φαίνεται να βρίσκονται σε προτεραιότητα. Ο νόμος για την ανακουφιστική φροντίδα έχει ψηφιστεί από το 2022 και δεν έχει εφαρμοστεί ακόμη, ενώ σε ότι αφορά τα ιατρεία πόνου, υπάρχει οπισθοδρόμηση.
Ιατρεία πόνου δεν υπάρχουν σε ολόκληρη τη χώρα και όπου υπάρχουν κλείνουν ή υπολειτουργούν, αναδεικνύοντας την υποβάθμιση της φροντίδας. Χαρακτηριστικά στην Πάτρα, όπου καλύπτεται περίπου ένα εκατομμύριο πληθυσμού στη Δυτική Ελλάδα, το ιατρείο πόνου του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου έκλεισε, ενώ το μικρότερο ιατρείο στο νοσοκομείο Αγ. Ανδρέας υπολειτουργεί, δίνοντας απίστευτα μακρινά ραντεβού και μεγάλη αναμονή.
Δεν υπάρχει ανακουφιστική φροντίδα, ούτε μπορεί ατύπως να παίζει η οικογένεια το ρόλο του φροντιστή. Αν κοιτάξουμε ποιο είναι το πιο αποδοτικό, είναι ο Καιάδας της αρχαίας Σπάρτης, αλλά δεν είμαστε εκεί
Από αριστερά η κ. Αγγελική Στεφανάκη, ο κ. Δημήτρης Μπουρλίβας Δ.Σ. ArmAturA, ο Διευθυντής της Α΄Παθολογικής Ογκολογικής κλινικής του Αγ. Σάββα κ. Μιχάλης Νικολάου, η Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Φαρμάκου του ΕΟΠΥΥ κ. Χαρά Κανή και ο καθ. Πολιτικής Υγείας Κυριάκος Σουλιώτης
Με τα λόγια αυτά, η κ. Αγγελική Στεφανάκη, ταμίας της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) επεσήμανε ότι ο ογκολογικός ασθενής είναι ιδιαίτερα ευάλωτος και χρειάζεται κάθε είδους φροντίδα ή διευκόλυνση, ακόμη κι αν διαθέτει υποστηρικτικό περιβάλλον, γιατί χάνεται κι αυτό ή δεν είναι επαρκές, μέσα στον κυκεώνα του ΕΣΥ.
Η κ. Στεφανάκη, μιλώντας στο ετήσιο συνέδριο της ΕΛΛΟΚ που φέτος έχει θέμα «Ο άνθρωπος στο επίκεντρο – Χτίζοντας γέφυρες φροντίδας», σημείωσε ότι «ο καρκινικός πόνος δεν έχει περιθώρια αναμονής και δεν υπάρχει κανείς να μην το καταλαβαίνει. Ιδίως στα προχωρημένα στάδια. Σε αυτούς τους ασθενείς, τους χρωστάμε σαν κοινωνία μια υποτυπώδη ποιότητα ζωής στο τέλος της ζωής τους. Η κοινωνία οφείλει να παραβλέπει οικονομικά κριτήρια, κυρίως στο ζήτημα αυτό. Δεν χωράνε ζυγαριές για οικονομοτεχνικά κριτήρια αν θέλουμε να λεγόμαστε άνθρωποι.
Τα φάρμακα κατ΄ οίκον
Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι το 80-85% του πληθυσμού δηλώνει την ικανοποίησή του για το πρόγραμμα διανομής φαρμάκων κατ΄ οίκον του ΕΟΠΥΥ, τόνισε ο καθηγητής Πολιτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Κυριάκος Σουλιώτης, συντονιστής του πάνελ «ΕΟΠΥΥ: Νέα θεώρηση και νέες προκλήσεις».
Από την πλευρά του ΕΟΠΥΥ η Διευθύντρια Φαρμακευτικής κ. Χαρά Κανή, χαρακτήρισε το έργο εμβληματικό για τον Οργανισμό, καθώς αφορά την απ΄ ευθείας βελτίωση των υπηρεσιών προς τους πολίτες. Ξεκίνησε χωρίς πιλότο μέσα στο καλοκαίρι και έγινε μια τεράστια προσπάθεια για τη διανομή όλων των φαρμάκων υψηλού κόστους.
Μέχρι την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου είχαν γίνει 240.000 αποστολές, με μέσο χρόνο παράδοσης τις 6-10 εργάσιμες ημέρες.
Εδώ η κ. Κανή σημείωσε ότι οι αποστολές δεν είναι άμεσες, γεγονός που σημαίνει ότι αν είναι κάτι επείγον, ο ασθενείς πρέπει να απευθυνθεί σε φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ.
Τελευταία, ο μέσος χρόνος παράδοσης έχει συντμηθεί στις 4,84 ημέρες, ενώ για την Αττική και Θεσσαλονίκη ο μέσος χρόνος είναι 3,6 ημέρες, με στόχο περαιτέρω μείωσης. Το πρόγραμμα προβλέπει την διασφάλιση της παραλαβής του φαρμάκου από τον ασθενή σε άριστες συνθήκες και με πλήρη ιχνηλασιμότητα, σε επίπεδο παρτίδας και ημερομηνία λήξης.
Στα ιδιωτικά φαρμακεία
Η κ. Κανή σημείωσε ότι ο ΕΟΠΥΥ είναι τεχνικά έτοιμος μέσω της σχετικής πλατφόρμας και στο επόμενο δεκαήμερο ξεκινά και η διανομή των φαρμάκων στα ιδιωτικά φαρμακεία. Αφορά ένα υποσύνολο των φαρμάκων που διανέμουν τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ και τα οποία χορηγούνται για τη σκλήρυνση κατά πλάκας και κάποια αντικαρκινικά, ενώ θα επεκτείνεται σταδιακά.
Σε ότι αφορά την παρηγορική φροντίδα, η κ. Κανή ανέφερε ότι συζητήθηκε το θέμα της παραβατικής συμπεριφοράς με χρήση φαρμάκων για τον πόνο και ο ΕΟΠΥΥ έδωσε τη δυνατότητα στους γιατρούς να γράφουν και για κάποιες ενδείξεις που δεν περιλαμβάνονται στην άδεια κυκλοφορίας.
Αναφερόμενη στη βελτίωση των υπηρεσιών του οργανισμού, συμπλήρωσε ότι βελτιώνονται οι υποδομές στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ με το φαρμακείο του Πειραιά να αυξάνει τα σημεία παραλαβής. Στο Θεαγένειο και στο φαρμακείο Αλεξάνδρας παραχωρήθηκαν χώροι για τη λειτουργία κλινικής ημέρας οπότε η παραλαβή θα γίνεται άμεσα ενώ το φαρμακείο της Ηπείρου μεταφέρεται στο Atrium για καλύτερη εξυπηρέτηση των ασθενών.
Νοσοκομεία και «Οίκοθεν»
Αντίστοιχα, στην παροχή ανοσοθεραπειών σε ογκολογικούς ασθενείς στο σπίτι τους, στο πλαίσιο του προγράμματος «Οίκοθεν» αναφέρθηκε ο Διευθυντής της Παθολογικής Ογκολογικής κλινικής του «Αγ. Σάββα» δρ Μιχάλης Νικολάου, ο οποίος εμπνεύστηκε αρχικά την ιδέα του προγράμματος και σήμερα το πρόγραμμα έχει επεκταθεί σε 4 πόλεις, 5 νοσοκομεία και 3 ειδικότητες, της ογκολογίας, της αιματολογίας και της νευρολογίας με την χορήγηση και φαρμάκων για τη σκλήρυνση κατά πλάκας.
Ο κ. Νικολάου, μίλησε για την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία σύμφωνα με μελέτη της Microsoft θα καταργήσει 40 επαγγέλματα με «βαριά πτυχία», όπως των γιατρών, αντικαθιστώντας 40 χρόνια μελέτης που χρειάζεται ένας γιατρός για να δώσει μια απάντηση με 5 δευτερόλεπτα για μια ισοδύναμα ελεγμένη και πιστοποιημένη απάντηση, στρέφοντας τον κόσμο σε πιο χειρωνακτική απασχόληση. Γι΄ αυτό το υπουργείο Εργασίας των ΗΠΑ, όπως είπε, διαθέτει τεράστια κεφάλαια για την κατ΄ οίκον περίθαλψη.
«Στην Ελλάδα θα πρέπει να ξεπεράσουμε τα εμπόδια του μυαλού πώς θα φύγει το φάρμακο από το νοσοκομείο και το φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ. Στο Ντουμπάι, στα smart hospitals, δεν παρεμβαίνει χέρι φαρμακοποιού στα φαρμακεία του νοσοκομείου. Κάτι τέτοιο μπορεί να εφαρμοστεί στο Ωνάσειο, τα νοσοκομεία του Ιδρύματος Νιάρχου, στο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης, ίσως και ο «Αγ. Σάββας» να καταφέρει να ενταχθελι μέσα σε αυτά.
Το περιβάλλον αλλάζει και πρέπει να χαρτογραφήσουμε πού πρέπει να φτάσουμε. Και γι΄ αυτό χρειάζεται φαντασία. Η τεχνολογία και οι ψηφιακές υποδομές, με τον ηλεκτρονικό φάκελο προασπίζουν το περιβάλλον ασθενούς».
Σημείωσε ότι έχουν γίνει τεράστια βήματα με κτιριακές εγκαταστάσεις, νέα ακτινοθεραπευτικά μηχανήματα από το Ίδρυμα Νιάρχος, το «Οίκοθεν», το μητρώο ασθενών, τα θεραπευτικά πρωτόκολλα και την ψηφιοποίηση.
Όμως τόνισε, ότι «δεν υπάρχει ανακουφιστική φροντίδα, ενώ δεν μπορεί ατύπως να παίζει η οικογένεια το ρόλο του φροντιστή. Αν κοιτάξουμε ποιο είναι το πιο αποδοτικό, είναι ο Καιάδας της αρχαίας Σπάρτης, αλλά δεν είμαστε εκεί.
Ως παθολόγοι ογκολόγοι και σε συνεργασία με τους ασθενείς, θελήσαμε να αναδείξουμε με ένα ψηφιακό εργαλείο και με τον καθηγητή Οικονομικών της Υγείας Κ. Αθανασάκη μελετήσαμε τις μεταβλητές για τη μετατροπή ενδοφλεβίων θεραπειών σε υποδόριες, όμως είχε δυσκολία ο Γενικός Γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού Ά. Αγγελής να εγκρίνει την αποζημίωσή τους, λόγω της προτυποποίησης που χρειάζεται.
Όμως το δημογραφικό και η γήρανση να αλλάξει δεδομένα που γνωρίζαμε και σύντομα οι άνω 65 ετών θα είναι η πλειοψηφία στη χώρα. Εκεί θα πρέπει να διαστείλουμε νοητά τους τοίχους των νοσοκομείων, με την αποστολή νοσοκομειακών φαρμάκων στα σπίτια και όχι ως μονοπώλιο να κρατάμε αντιλήψεις παρωχημένων εποχών».
