Φορολογικοί έλεγχοι: Στρατηγικός στόχος η πάταξη της φοροδιαφυγής – Έξι εμβληματικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης

Με απώτερο στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου και εν τέλει την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, η κυβέρνηση προχωράει εντός του 2026, σε έξι εμβληματικές παρεμβάσεις, οι οποίες θα αλλάξουν άρδην το φορολογικό τοπίο, μετασχηματίζοντας- σε ψηφιακό επίπεδο- την φορολογική και τελωνειακή διοίκηση.

Η παραλαβή του έργου για το σύστημα παρακολούθησης επαγγελματικών οχημάτων και εμπορευματοκιβωτίων, η ψηφιακή αναβάθμιση των Κέντρων Εξυπηρέτησης Φορολογούμενων, η ψηφιοποίηση και κεντρικοποίηση των φορολογικών ελέγχων και η αξιοποίηση εργαλείων (όπως οι ψηφιακές διασταυρώσεις, η τεχνητή νοημοσύνη, και τα προγνωστικά μοντέλα κινδύνου), είναι μερικά από τα έργα που προβλέπονται στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής (ΕΣΚΠ).

Ειδικότερα:

• Στο πεδίο της φορολογικής πολιτικής πρόκειται να υιοθετηθεί ένα ενιαίο θεσμικό πλαίσιο για τη φορολογία εισοδήματος ημεδαπών επιχειρήσεων εταιρικών ομίλων (“group taxation”), σύμφωνα με το οποίο οι επιχειρήσεις δεν αντιμετωπίζονται για φορολογικούς σκοπούς ως μεμονωμένες οντότητες αλλά ως μέλη ενός ενιαίου ομίλου. Η μεταρρύθμιση αυτή στοχεύει στη μείωση της φορολογικής αβεβαιότητας και στη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου και προβλέψιμου φορολογικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στοχεύει να ευθυγραμμίσει το νέο σύστημα με τα διεθνή πρότυπα, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.
• Περαιτέρω, καταρτίζεται νομοθετικό πλαίσιο βάσει του οποίου θα θεσπιστεί διαδικασία για την έκδοση φορολογικών ερμηνευτικών πράξεων (“advanced tax ruling”). Η μεταρρύθμιση αυτή αποσκοπεί στο να επιτρέπει στις επιχειρήσεις να λαμβάνουν προκαταρκτικές διευκρινίσεις σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση συγκεκριμένων συναλλαγών ή επιχειρηματικών δομών, μειώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τη φορολογική αβεβαιότητα. Η μεταρρύθμιση αυτή αναμένεται, επίσης, να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και να δημιουργήσει ένα περιβάλλον σταθερότητας, το οποίο αποτελεί κρίσιμο ζητούμενο για την ανάπτυξη και την προσέλκυση νέων επενδύσεων. Παράλληλα, ολοκληρώνεται νομοθεσία βάσει της οποίας θα δημιουργηθεί ένα αποτελεσματικό και δίκαιο θεσμικό πλαίσιο για τη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων, στο πλαίσιο εκσυγχρονισμού και της σχετικής ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
• Θα αναβαθμιστούν ψηφιακά τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων. Συγκεκριμένα θα γίνει πλήρης ψηφιοποίηση των φορολογικών ελέγχων και ολοκλήρωση του έργου της βελτίωσης και επέκτασης του Κέντρου Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων και των υπηρεσιών του τηλεφωνικού κέντρου της ΑΑΔΕ με τη δημιουργία ενός «ψηφιακού βοηθού».
• Από τον επόμενο Μάιο εκκινεί η υποχρεωτική εφαρμογή της β΄ φάσης της Ηλεκτρονικής Υποβολής Δελτίων Αποστολής, για όλες τις επιχειρήσεις, η οποία περιλαμβάνει πλέον πιο σύνθετες λειτουργικότητες.

Νωρίτερα και συγκεκριμένα από τον Φεβρουάριο ξεκινά η υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικής τιμολόγησης για συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων (Β2Β), αρχικά από τις μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής προβλέπει δύο περιόδους υλοποίησης, καθώς και μεταβατικό χρονικό διάστημα, ώστε οι επιχειρήσεις να προσαρμοστούν ομαλά στη νέα διαδικασία.  Επιπλέον, επεκτείνεται το 2026 η χρήση του Ψηφιακού Πελατολογίου της ΑΑΔΕ με την υποχρεωτική εφαρμογή του στον κλάδο των εκδηλώσεων.

Τους επόμενους μήνες θα παραληφθεί και το έργο για το σύστημα παρακολούθησης επαγγελματικών οχημάτων και εμπορευματοκιβωτίων.

• Παρελθόν θα αποτελέσει σύντομα το υφιστάμενο σύστημα e-send. Θα αντικατασταθεί από ένα νέο, πιο σύγχρονο και αυτοματοποιημένο, το οποίο στοχεύει στην παρακολούθηση των συναλλαγών των ταμειακών μηχανών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο επιτρέποντας την άμεση και αυτοματοποιημένη διαβίβασή τους στην πλατφόρμα myDATA.

Με το υπάρχον σύστημα e-send η αποστολή των δεδομένων γίνεται συνήθως με χρονική καθυστέρηση, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες ελέγχου και επιτρέπει δυνητικά την εμφάνιση κενών ή ανακολουθιών στα φορολογικά στοιχεία. Αντίθετα, το νέο μοντέλο προβλέπει τη συνεχή και αδιάλειπτη ροή δεδομένων από τους ΦΗΜ προς την ΑΑΔΕ, δημιουργώντας ένα ψηφιακό περιβάλλον υψηλής αξιοπιστίας, χωρίς περιθώρια παρεμβάσεων ή «παραθυριών» που θα μπορούσαν να αλλοιώσουν τα πραγματικά στοιχεία των συναλλαγών.

• Εμβληματικής σημασίας έργο αποτελεί το νέο ψηφιακό Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ. Αποτελεί ένα σύστημα που συγκεντρώνει στοιχεία για όλα τα ακίνητα στην Ελλάδα για φορολογικούς σκοπούς. Με τη δημιουργία του και τη διασύνδεση της βάσης δεδομένων της ΑΑΔΕ με το Κτηματολόγιο, επιτυγχάνεται μια συνολική και συγκεντρωτική αποτύπωση όλων των πληροφοριών που αφορούν τα ακίνητα, όπως το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η κατάσταση και η χρήση του ακινήτου, παρέχοντας έναν πλήρη ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο, με στόχο την ακρίβεια και τη διαφάνεια και καθιστώντας πιο εύκολες τις αγοραπωλησίες ακινήτων. Με τον τρόπο αυτό, η διαχείριση της ακίνητης περιουσίας των φορολογουμένων και των μεταβολών της θα πραγματοποιείται από ένα μοναδικό σημείο.