Με την έναρξη της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και στα νοσοκομεία από τον ερχόμενο Μάρτιο, αλλά και τη συνταγογράφηση φαρμάκων μόνο για τις παθήσεις για τις οποίες έχουν εγκριθεί βάσει της άδειας κυκλοφορίας τους, πιλοτικά από τον επόμενο μήνα, το υπουργείο Υγείας περιμένει σημαντική μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης με απώτερο σκοπό την μείωση τελικά των υποχρεωτικών επιστροφών της φαρμακοβιομηχανίας.
Παράλληλα το υπουργείο σχεδιάζει την καθιέρωση της υποχρεωτικής επιστροφής clawback και στα φάρμακα που εισάγονται στη χώρα μέσω ΙΦΕΤ για χρονικό διάστημα άνω των έξι μηνών.
Σχετικές ανακοινώσεις έκανε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, κατά τον χαιρετισμό του κατά την κοπή της πίτας του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), επιβεβαιώνοντας την άρνησή του για υπογραφή ρήτρας συνυπευθυνότητας κράτους – φαρμακοβιομηχανίας για την συνεχόμενη αύξηση του clawback, με το σκεπτικό ότι έχει ήδη πάρει μέτρα που δεν είναι λαοφιλή, γεγονός που θα μπορούσε να τον χαρακτηρίσει ότι έχει «άγνοια κινδύνου», όπως είπε χαρακτηριστικά.
Η δημόσια χρηματοδότηση αυξάνεται με ρυθμό 3,65%, ενώ η φαρμακευτική αγορά με 10,9%, με αποτέλεσμα οι υποχρεωτικές επιστροφές να αυξάνονται 20% ετησίως
Από «ακτινογραφία» θα περνούν τα φάρμακα από τον Φεβρουάριο για να επιβεβαιώνεται ότι γράφονται για την πάθηση για την οποία εγκρίθηκαν και μόνο
Ειδικότερα, ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι εδώ και ένα εξάμηνο, το υπουργείο επεξεργάζεται την ψηφιακή εφαρμογή του μέτρου συνταγογράφησης βάσει ενδείξεων και συγκεκριμένα βάσει του φύλλου οδηγιών των φαρμάκων στο οποίο αναγράφονται οι ενδείξεις για τις οποίες έχουν εγκριθεί και αδειοδοτηθεί. Σημείωσε ότι το μέτρο αποτελούσε παλαιότερη πρόταση του ΣΦΕΕ. Αρχικά θα εφαρμοστεί σε 160 κατηγορίες φαρμάκων από τις 1.500 που υπάρχουν και υπογράμμισε ότι πρόκειται για μέτρο που δεν έχει επιστημονικό αντίλογο, ενώ ανέφερε ότι θα φέρει σημαντική μείωση στη φαρμακευτική δαπάνη.
Όσον αφορά την ηλεκτρονική συνταγογράφηση και στα νοσοκομεία υπογράμμισε ότι ο έλεγχος πλέον θα γίνεται σε πραγματικό χρόνο και όχι απολογιστικά, γεγονός που θα αποτελέσει τεράστια διαφορά για τα νοσοκομεία, ενώ θα δημιουργηθεί και προφίλ συνταγογράφησης των γιατρών που συνταγογραφούν κατά κόρον πολύ ακριβά φάρμακα. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «θα δούμε ποιος γιατρός συνταγογράφησε πανάκριβο φάρμακο σε ασθενή που πέθανε την επόμενη ημέρα».
Συνέχισε λέγοντας πως τα δύο μέτρα αυτά θα κάνουν πολύ μεγάλη διαφορά στη φαρμακευτική δαπάνη του 2026, ενώ πρόσθεσε ότι θα αναθέσει στο ΙΦΕΤ την καταγραφή των φαρμάκων που εκ συστήματος εισάγονται μέσω του Ινστιτούτου για περισσότερο από ένα εξάμηνο, προκειμένου να καταλογιστεί και σε αυτά clawback.
Συγκρίνοντας με την Ευρώπη, είπε ότι η πρόσβαση των Ελλήνων στα φάρμακα καινοτομίας είναι αντίστοιχη του μέσου όρου της Ε.Ε. για να προσθέσει, ότι οι παροχές του συστήματος υγείας αφορούν τόσο τους ανασφάλιστους όσο και τους αλλοδαπούς.
Η φαρμακοβιομηχανία
Στο δυσμενές κλίμα και το αβέβαιο περιβάλλον που επικρατεί στον τομέα φαρμάκου τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς αναφέρθηκε ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ Ολύμπιος Παπαδημητρίου κατά τον χαιρετισμό του, επισημαίνοντας αφενός τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και αφετέρου τη χαμηλή δημόσια χρηματοδότηση για τη φαρμακευτική δαπάνη, καθώς η δημόσια χρηματοδότηση αυξάνεται με ρυθμό 3,65%, όταν η φαρμακευτική αγορά αναπτύσσεται με ρυθμό 10,9%, με αποτέλεσμα οι υποχρεωτικές επιστροφές που καλείται να καταβάλλει η φαρμακευτική βιομηχανία να αυξάνονται κατά 20% ετησίως τα τελευταία χρόνια, ανεβάζοντας τη συμμετοχή της φαρμακοβιομηχανίας σε ποσά πάνω από την κρατική συμμετοχή και με αποτέλεσμα οι φαρμακευτικές να εισπράττουν μόλις το 38% των φαρμάκων που πωλούν.
Ανισότητες
Όσο για τα φάρμακα καινοτομίας, επανέλαβε ότι μόνο 1 στα 5 νέα φάρμακα φτάνουν τελικά στη χώρα μας και δεδομένων των προαναφερόμενων συνθηκών, το πιθανότερο είναι η σχέση αυτή να επιδεινωθεί περαιτέρω. Υπογράμμισε μάλιστα, ότι η πρόσβαση σε νέες θεραπείες μέσω της εισαγωγής από το ΙΦΕΤ δεν διασφαλίζουν την ισότιμη πρόσβαση των ασθενών σε αυτές, ενώ την ίδια στιγμή, δεν είναι βέβαιο ότι και μέσω ΙΦΕΤ μπορούν να πάρουν τις θεραπείες αυτές όλοι όσοι τις χρειάζονται.
Αναφερόμενος σε σχετικές μελέτες, ο κ. Παπαδημητρίου τόνισε ότι δεν υπάρχει υπερσυνταγογράφηση από πλευράς όγκου στη χώρα (δηλαδή κατανάλωση φαρμάκων σε ποσότητες μεγαλύτερες των αναγκών), ενδεχομένως στο μείγμα των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται, ενώ σε ότι αφορά το ρυθμό αύξησης της δαπάνης είπε ότι βρίσκεται στα ίδια ή χαμηλότερα επίπεδα της Ε.Ε.
Ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ έκανε λόγο για «ανερμάτιστη πολιτική» και αναφέρθηκε στην πρόταση τριών πυλώνων του Συνδέσμου για α) επένδυση στο φάρμακο για την κάλυψη των αναγκών των ασθενών, β) ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων για έλεγχο της ζήτησης και γ) ενίσχυση κινήτρων για έρευνα και ανάπτυξη, ώστε να γίνει ελκυστική στην προσέλκυση κλινικών μελετών, αφού ήδη παραγωγικά πάει αρκετά καλά.
Συνυπευθυνότητα
Σε ότι αφορά την άρνηση του υπουργού για υπογραφή ρήτρας συνυπευθυνότητας σημείωσε ότι η κυβέρνηση δεν δεσμεύεται για αποτελέσματα και πρόσθεσε ότι για κάθε ευρώ που επενδύεται στο φάρμακο, εξοικονομούνται 4 ευρώ σε άλλες υπηρεσίες υγείας.
Επισημαίνοντας ότι ήδη το Βέλγιο, η Κύπρος, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν υπογράψει σχετική ρήτρα, σημείωσε ότι δεν αρκούν οι προθέσεις, χρειάζονται και δεσμεύσεις, καθώς επίσης και να αναγνωριστεί θεσμικά η αξία της καινοτομίας. Χαρακτηριστικά, τόνισε ότι οι θεραπείες αυτές αλλάζουν τις ζωές των ασθενών. Ως παράδειγμα ανέφερε ότι ασθενείς με 4ου βαθμού μελάνωμα έχουν υπερδιπλασιάσει το χρόνο ζωής τους, βιολογικές θεραπείες για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα δίνουν στο 75% των ασθενών μηδενική εξέλιξη νόσου για ένα έτος, οι ασθενείς με κυστική ίνωση ζουν 80% περισσότερο, ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας διατρέχουν 32% μικρότερο κίνδυνο θανάτου επί 20ετία, ασθενείς με διαβήτη τύπου 1 κερδίζουν 15 χρόνια ζωής, ενώ τα φάρμακα για τον διαβήτη τύπου ΙΙ αντιμετωπίζουν σχεδόν όλο το φάσμα των ασθενειών του καρδιομεταβολικού συνδρόμου, η ηπατίτιδα C μπορεί να εκριζωθεί, ενώ οι ασθενείς με HIV έχουν πλέον το ίδιο προσδόκιμο ζωής με αυτό του γενικού πληθυσμού.
Όρια ηθικής
Καταλήγοντας ο κ. Παπαδημητρίου τόνισε ότι «η Πολιτεία οφείλει να εκπονήσει μελέτες κόστους – οφέλους των νέων θεραπειών και αν η θεραπεία δεν είναι χρήσιμη είναι προτιμότερο και πιο έντιμο να μην αποζημιώνεται, αντί να συμπεριλαμβάνεται σε αυτές που δεν είναι χρήσιμες και να αποζημιώνεται με έναν απαξιωτικό τρόπο, οδηγώντας στην εξάντληση των ορίων της ηθικής μας αν πρέπει να συνεχίσουμε να διαθέτουμε κάποια προϊόντα στη χώρα».
Κλείνοντας, έκανε λόγο για στρατηγική σύζευξη της φαρμακευτικής καινοτομίας, με την παραγωγή ποιοτικών γενοσήμων και βιοομοειδών στα ελληνικά εργοστάσια ώστε να αποτελέσει έναν ισχυρό μοχλό ανάπτυξης για τη χώρα, με στοχευμένες επενδύσεις και συνεργασίες ελληνικών και διεθνών εταιριών ώστε η χώρα να αποτελέσει ισχυρό παραγωγικό κόμβο φαρμάκων για τη νοτιοανατολική Ευρώπη.
