Με τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, ο Ντόναλντ Τραμπ έδειξε πιο έντονα από ποτέ την πίστη του στον εαυτό του, η οποία υποστηρίζεται βέβαια από την στρατιωτική δύναμη των ΗΠΑ. Κατόπιν διαταγής του, οι ΗΠΑ έχουν βάλει τον Μαδούρο στη φυλακή και πλέουν «διοικούν» τη Βενεζουέλα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έκανε την ανακοίνωση σε μια αξιοσημείωτη συνέντευξη Τύπου στη Φλόριντα δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα είναι υπεύθυνες για τη Βενεζουέλα «μέχρι να μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε μια ασφαλή, σωστή και συνετή μετάβαση».
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είπε, είχε μιλήσει με την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία του είχε πει «θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί… Νομίζω ότι ήταν αρκετά ευγενική, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχει άλλη επιλογή».
Ο Τραμπ δεν έδωσε πολλές λεπτομέρειες. Είπε ότι «δεν φοβόμαστε να στείλουμε στρατεύματα αν χρειαστεί».
Αλλά πιστεύει ότι μπορεί να κυβερνήσει τη Βενεζουέλα με «τηλεχειρισμό»; Αυτή η επίδειξη ότι θα υποστηρίξει τα λόγια του με στρατιωτική δράση, που επαινέθηκε θερμά στο Mar-a-Lago τόσο από τον Ρούμπιο όσο και από τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ, θα είναι αρκετή για να αναδιαμορφώσει τη Βενεζουέλα και να εκφοβίσει τους ηγέτες της Λατινικής Αμερικής ώστε να συμμορφωθούν;
Ακούστηκε σαν να πιστεύει κάτι τέτοιο, όμως τα στοιχεία δείχνουν ότι δεν θα είναι εύκολο ή ομαλό.
Ο οργανισμός International Crisis Group προειδοποίησε τον Οκτώβριο ότι η πτώση του Μαδούρο θα μπορούσε να οδηγήσει σε βία και αστάθεια στη Βενεζουέλα.
Τον ίδιο μήνα, η εφημερίδα The New York Times ανέφερε ότι αξιωματούχοι του υπουργείου Άμυνας και της διπλωματίας της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ είχαν προσομοιώσει τι θα μπορούσε να συμβεί σε περίπτωση πτώσης του Μαδούρο. Το συμπέρασμά τους ήταν ότι θα επικρατούσε βίαιο χάος, καθώς ένοπλες φατρίες θα ανταγωνίζονταν για την εξουσία.
Η απομάκρυνση και η φυλάκιση του Νικολάου Μαδούρο αποτελεί μια αξιοσημείωτη επίδειξη της αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης. Οι ΗΠΑ συγκέντρωσαν μια τεράστια αρμάδα και πέτυχαν τον στόχο τους χωρίς να χάσουν ούτε μία αμερικανική ζωή.
Ο Μαδούρο αγνόησε τη βούληση του λαού της Βενεζουέλας, παραβλέποντας την εκλογική του ήττα, και η αποχώρησή του θα γίνει αναμφίβολα δεκτή με χαρά από πολλούς πολίτες της χώρας.
Το παγκόσμιο αντίκτυπο της αμερικανικής επίθεσης στην Βενεζουέλα
Οι επιπτώσεις της αμερικανικής δράσης θα έχουν αντίκτυπο πολύ πέρα από τα σύνορα της Βενεζουέλας.
Η ατμόσφαιρα στην συνέντευξη τύπου στο Mar-a-Lago ήταν θριαμβευτική, καθώς γιόρταζαν την αναμφισβήτητα άψογη επιχείρηση που διεξήγαγαν οι άκρως επαγγελματικές αμερικανικές δυνάμεις.
Η στρατιωτική επιχείρηση είναι μόνο το πρώτο στάδιο. Το ιστορικό των ΗΠΑ όσον αφορά την επίτευξη αλλαγής καθεστώτος με τη βία τα τελευταία 30 χρόνια είναι καταστροφικό. Η πολιτική συνέχεια είναι αυτή που καθορίζει την επιτυχία ή την αποτυχία της διαδικασίας.
Το Ιράκ βυθίστηκε σε μια αιματηρή καταστροφή μετά την εισβολή των ΗΠΑ το 2003. Στο Αφγανιστάν, δύο δεκαετίες και δισεκατομμύρια δολάρια που δαπανήθηκαν για την προσπάθεια ανοικοδόμησης της χώρας χάθηκαν μέσα σε λίγες μέρες μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ το 2021. Καμία από τις δύο χώρες δεν βρισκόταν στην «αυλή» της Αμερικής.
Ωστόσο, τα φαντάσματα των παρεμβάσεων του παρελθόντος στη Λατινική Αμερική – και η απειλή άλλων που θα ακολουθήσουν – δεν είναι καθόλου πιο ελπιδοφόρα.
Ο Τραμπ δοκίμασε ένα νέο ψευδώνυμο, το «Δόγμα Ντονρό», για τη δήλωση που έκανε ο Πρόεδρος Τζέιμς Μονρό το 1823, προειδοποιώντας άλλες δυνάμεις να μην αναμιχθούν στη σφαίρα επιρροής της Αμερικής στο δυτικό ημισφαίριο.
«Η Δόγμα Μονρόε είναι πολύ σημαντική, αλλά την έχουμε ξεπεράσει κατά πολύ», δήλωσε ο Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο. «Σύμφωνα με τη νέα μας στρατηγική εθνικής ασφάλειας, η αμερικανική κυριαρχία στο δυτικό ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά».
Είπε ότι ο Πρόεδρος της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, πρέπει να «προσέχει τον κώλο του». Αργότερα δήλωσε στο Fox News ότι «κάτι πρέπει να γίνει με το Μεξικό».
Η Κούβα είναι αναμφίβολα επίσης στην ατζέντα των ΗΠΑ, η οποία καθοδηγείται από τον Ρούμπιο, του οποίου οι γονείς είναι Κουβανοαμερικανοί.
Οι ΗΠΑ έχουν μακρά ιστορία ένοπλων επεμβάσεων στη Λατινική Αμερική.
Το 1994, όταν ο Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον έστειλε 25.000 στρατιώτες και δύο αεροπλανοφόρα στην Αϊτή για να επιβάλει την αλλαγή του καθεστώτος. Τότε, το καθεστώς της Αϊτής κατέρρευσε χωρίς να πέσει ούτε ένας πυροβολισμός. Αντί να φέρει ένα καλύτερο μέλλον, τα 30 χρόνια που έχουν περάσει από τότε έχουν been μια περίοδο σχεδόν αδιάκοπης δυστυχίας για τον λαό της Αϊτής. Η Αϊτή είναι πλέον ένα αποτυχημένο κράτος που κυριαρχείται από ένοπλες συμμορίες.
Ο Ντόναλντ Τραμπ μίλησε για την επανένωση της Βενεζουέλας, αλλά όχι για τη δημοκρατία. Απορρίπτει την ιδέα ότι η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, Μαρία Κορίνα Ματσάντο, που κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης το 2025, θα πρέπει να ηγηθεί της χώρας.
«Νομίζω ότι θα ήταν πολύ δύσκολο για αυτήν να γίνει ηγέτης, δεν έχει την υποστήριξη… Δεν έχει το σεβασμό».
Δεν ανέφερε τον Εντμούντο Γκονζάλες, τον οποίο πολλοί Βενεζουελάνοι θεωρούν τον νόμιμο νικητή των εκλογών του 2024.
Αντ’ αυτού, οι ΗΠΑ, τουλάχιστον προς το παρόν, υποστηρίζουν την αντιπρόεδρο του Μαδούρο, Ντέλσι Ροντρίγκες.
Αν και πρέπει να υπήρξε κάποιο είδος εσωτερικής συμπαιγνίας που έδωσε στον αμερικανικό στρατό τις εσωτερικές πληροφορίες που χρειαζόταν για να απομακρύνει τον Μαδούρο, το καθεστώς που δημιούργησε ο προκάτοχός του, Ούγκο Τσάβες, φαίνεται να παραμένει άθικτο.
Είναι απίθανο οι ένοπλες δυνάμεις της Βενεζουέλας, παρά την ταπείνωση που μπορεί να αισθάνονται οι στρατηγοί τους για την αδυναμία τους να αντισταθούν στην αμερικανική επίθεση, να συναινέσουν στα σχέδια των ΗΠΑ.
Ο στρατός και οι πολιτικοί υποστηρικτές του καθεστώτος έχουν πλουτίσει μέσω δικτύων διαφθοράς που δεν θα θέλουν να χάσουν. Οι πολιτικές πολιτοφυλακές έχουν οπλιστεί από το καθεστώς, ενώ στη Βενεζουέλα υπάρχουν και άλλες ένοπλες ομάδες.
Σε αυτές περιλαμβάνονται εγκληματικά δίκτυα, καθώς και κολομβιανοί αντάρτες που υποστήριξαν το καθεστώς Μαδούρο με αντάλλαγμα την παροχή ασύλου.
Οι επιθυμίες του Τραμπ
Η επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα φέρνει στο προσκήνιο ορισμένες από τις πηγές της κοσμοθεωρίας του Τραμπ. Δεν κρύβει το γεγονός ότι ποθεί τον ορυκτό πλούτο άλλων χωρών.
Έχει ήδη προσπαθήσει να αποκομίσει κέρδη από τους φυσικούς πόρους της Ουκρανίας σε αντάλλαγμα για στρατιωτική βοήθεια.
Ο Τραμπ δεν κρύβει την επιθυμία του να ελέγξει τα τεράστια ορυκτά αποθέματα της Βενεζουέλας, καθώς και την πεποίθησή του ότι οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες υπέστησαν ζημιά όταν η πετρελαϊκή βιομηχανία εθνικοποιήθηκε.
«Θα εξάγουμε τεράστιο πλούτο από το έδαφος, και αυτός ο πλούτος θα πάει στον λαό της Βενεζουέλας, στους ανθρώπους από έξω από τη Βενεζουέλα που ζούσαν στη Βενεζουέλα, και θα πάει επίσης στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής με τη μορφή αποζημίωσης».
Αυτό θα εντείνει τους φόβους της Γροιλανδίας και της Δανίας ότι θα στραφεί προς το βορρά, καθώς και προς το νότο.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν εγκαταλείψει την επιθυμία τους να απορροφήσουν τη Γροιλανδία, λόγω της στρατηγικής της θέσης στην Αρκτική, καθώς και των φυσικών πόρων που γίνονται πιο προσβάσιμοι καθώς το πάγος λιώνει λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Η επιχείρηση «Μαδούρο» αποτελεί επίσης ένα άλλο σοβαρό πλήγμα για την ιδέα ότι ο καλύτερος τρόπος για να διοικείται ο κόσμος είναι να ακολουθείται ένα συμφωνημένο σύνολο κανόνων, όπως ορίζονται στο διεθνές δίκαιο.
Η ιδέα αυτή είχε ήδη καταρρεύσει πριν από την ανάληψη της προεδρίας από τον Τραμπ, αλλά ο ίδιος έχει ήδη αποδείξει επανειλημμένα τόσο στις ΗΠΑ όσο και διεθνώς ότι πιστεύει ότι μπορεί να αγνοήσει τους νόμους που δεν του αρέσουν.
Οι ευρωπαίοι σύμμαχοι, που προσπαθούν απεγνωσμένα να μην τον εξοργίσουν, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού Κίρ Σταρμερ, αγωνίζονται να βρουν τρόπους να δηλώσουν ότι υποστηρίζουν την ιδέα του διεθνούς δικαίου χωρίς να καταδικάσουν το γεγονός ότι η επιχείρηση κατά του Μαδούρο αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Η δικαιολογία των ΗΠΑ ότι ο στρατός τους απλώς βοηθούσε στην εκτέλεση ενός εντάλματος σύλληψης για έναν βαρόνο ναρκωτικών που παριστάνει τον πρόεδρο της Βενεζουέλας είναι αδύναμη, ειδικά δεδομένων των δηλώσεων του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα ελέγχουν πλέον τη χώρα και τη βιομηχανία πετρελαίου της.
Λίγες ώρες πριν από τη σύλληψη του Μαδούρο και της συζύγου του, ο τελευταίος συναντήθηκε με Κινέζους διπλωμάτες στο παλάτι του στο Καράκας.
Η θέση της Κίνας
Η Κίνα καταδίκασε την ενέργεια των ΗΠΑ. Δήλωσε ότι «οι ηγεμονικές ενέργειες των ΗΠΑ παραβιάζουν σοβαρά το διεθνές δίκαιο και την κυριαρχία της Βενεζουέλας και απειλούν την ειρήνη και την ασφάλεια στη Λατινική Αμερική και την περιοχή της Καραϊβικής».
Οι ΗΠΑ πρέπει να «σταματήσουν να παραβιάζουν την κυριαρχία και την ασφάλεια άλλων χωρών». Παρόλα αυτά, η Κίνα ενδέχεται να δει την ενέργεια των ΗΠΑ ως προηγούμενο.
Θεωρεί την Ταϊβάν ως επαρχία και έχει δηλώσει ότι η επιστροφή της υπό τον έλεγχο του Πεκίνου αποτελεί εθνική προτεραιότητα.
Στην Ουάσινγκτον, αυτό είναι σίγουρα ο φόβος του Δημοκρατικού αντιπροέδρου της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας, γερουσιαστή Μαρκ Γουόρνερ. Εξέδωσε μια δήλωση λέγοντας ότι οι ηγέτες της Κίνας, και άλλοι, θα παρακολουθούν στενά.
«Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες διεκδικήσουν το δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική δύναμη για να εισβάλουν και να συλλάβουν ξένους ηγέτες που κατηγορούν για εγκληματική συμπεριφορά, τι θα εμποδίσει την Κίνα να διεκδικήσει την ίδια εξουσία επί της ηγεσίας της Ταϊβάν; Τι θα εμποδίσει τον [Ρώσο πρόεδρο] Βλαντιμίρ Πούτιν να διεκδικήσει παρόμοια δικαιολογία για να απαγάγει τον πρόεδρο της Ουκρανίας; Μόλις ξεπεραστεί αυτό το όριο, οι κανόνες που περιορίζουν το παγκόσμιο χάος αρχίζουν να καταρρέουν και τα αυταρχικά καθεστώτα θα είναι τα πρώτα που θα το εκμεταλλευτούν».
Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να πιστεύει ότι αυτός θέτει τους κανόνες και ότι αυτό που ισχύει για τις ΗΠΑ υπό την ηγεσία του δεν σημαίνει ότι και οι άλλοι μπορούν να αναμένουν τα ίδια προνόμια.
Αλλά δεν λειτουργεί έτσι ο κόσμος της εξουσίας. Οι ενέργειές του στις αρχές του 2026 προμηνύουν άλλους 12 μήνες παγκόσμιας αναταραχής.
